విటమిన్ B12 లోపం: శరీరం పై ప్రమాదకర ప్రభావాలు, అప్రమత్తంగా ఉండాలి!

ఈరోజుల్లో చాలామందిలో “విటమిన్ B12 లోపం” తక్కువగా తీసుకునే ఆహారం, జీవిత సరళి మార్పులు, ఒత్తిడి, జీర్ణ సమస్యలు వంటివి కారణంగా వేగంగా పెరుగుతోంది. ఈ విటమిన్ మన శరీరంలో ముఖ్యమైన అనేక పనుల కోసం అవసరం. ముఖ్యంగా నరాలు, మెదడు, రక్త ఉత్పత్తి తదితర వ్యవస్థలు సజావుగా పనిచేయడానికి B12 కలవలసిందే. ఇది నీటిలో కరిగే విటమిన్ కాబట్టి, శరీరంలో నిల్వలు తక్కువమే ఉంటాయి. అందుకే రోజువారీగా సరిపడినంత తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది1.

విటమిన్ B12 లోపం వచ్చినప్పుడు ప్రాథమికంగా తీవ్ర అలసట, బలహీనత, శరీరం మొత్తం నొప్పులు అనే లక్షణాలు వస్తాయి. రక్తంలో హిమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు తగ్గిపోతాయి. ఫలితంగా “ఆయరన్” ఉండి కూడా రక్తహీనత వస్తుంది; దీనిని మెగులోబ్లాస్టిక్ అనీమియా అంటారు. మానసిక స్థితి కూడా బాగా మారిపోతుంది. బాధితులకు డిప్రెషన్, చిత్తవేదన, చిరాకు, మునుపు చేసేవి కూడా చేయలేను అనే అలసత్వం వస్తుంది. ముఖ్యంగా, దీర్ఘకాలంగా ఈ లోపం కొనసాగేలా ఉంటే, మెదడు పనితీరు పట్టించుకోకుండా తగ్గిపోతూ మతిమరుపు (memory loss), డిమెన్షియా లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. వయోసుగతంగా ఉన్న వారిలో ఈ రకమైన పరిణామాలు ఎక్కువ స్థాయిలో ఉంటాయి.

మరొక ముఖ్యమైన ప్రభావం – నరాలకు సంబంధించిన సమస్యలు. శరీరంలో B12 సరిపడితే మైలిన్ అనే పదార్థం ఏర్పడుతుంది. ఇది నరాల ఎదురు పట్టికలా పనిచేసి మెరుగైన సంకేత ప్రసారానికి సహాయపడుతుంది. లోపం వల్ల నరాల్లో నొప్పి, మంట, ఛాతీలో తిమ్మిరి, చేతులు కళ్లు బాగా పని చేయకపోవడం మొదలైనవి వస్తాయి. దీర్ఘకాలికంగా ఆసక్తిగా మిగిలిన ఆవశ్యక పని లోపిస్తుంది1.

ఇంకా పలు శారీరక ప్రభావాలు ఉన్నాయి. కడుపు సంబంధమైన లక్షణాలు – ఆకలి తక్కువలు, వైకల్యంగా నొప్పులు, మలంలో మార్పులు, తలనొప్పి, దద్దుర్లు వంటి సమస్యలు కనిపించవచ్చు. చాలా తక్కువ B12 ఉన్నవారిలో జపాని రెడ్ టంగ్ (పాగే తడిగా కనిపించే నాలుక), నోటి లోపలి పోటు, ముక్కు లోపల కళ్ళలో కాంతి తగ్గిపోవడం, కనుగుడ్డు స్పష్టత మందగించడం లాంటి ప్రతికూలతలు వస్తాయి. మధుమేహం, థైరాయిడ్, ఇతర దీర్ఘకాలిక వ్యాధులుండేవారిలో ఇది అంతకుమించిన ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

ఈ లోపానికి కారణాలు చూసుకుంటే– శాకాహారులు ఎక్కువగా దీనికి గురవుతారు. ఎందుకంటే, B12 ప్రధానంగా జంతు ఆహార పదార్థాల్లోనే లభిస్తుంది. పాల ఉత్పత్తులు, గుడ్లు తక్కువగా తీసుకునేవారిలో, వయసు ఎక్కువవారిలో, అజీర్ణ సమస్యలున్నవారిలో దీనిపట్ల ప్రమాదం ఎక్కువ ఉంటుంది. పెద్దపిల్లలు, గర్భిణీలు, అతి తక్కువ బరువున్నవారు, బారీ మందులు వాడేవారిలో కూడా B12 తక్కువగా వస్తోంది. నిబంధనలు పాటించకపోతే, ఆయుర్వేద, హోమియోపతి మందులు కూడా దీన్ని ప్రభావితం చేయడంలో పాత్ర పోషిస్తుంటాయి.

నిపుణుల సూచన ప్రకారం, శరీరంలో ఒక్క B12 లోపించినా న్యూమరస్ గా కొన్ని వ్యవస్థలపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలు పడవచ్చు. కనీసం నెలలో ఒకసారి రక్త పరీక్ష చేసి తనిఖీ చేయించుకోవడం అవసరం. లోపం ఉన్నట్టు తెలియగానే వైద్యుడు సూచించే విధంగా టాబ్లెట్ రూపంలో లేదా ఇంజెక్షన్ రూపంలో B12 డోసు తీసుకోవాలి. ఆహారంలో పాల ఉత్పత్తులు, గుడ్లు, సముద్ర ఔషధాలు, జంతు మాంసాహారం ఈ విటమిన్ సమృద్ధిగా ఉంటాయి. వీటిని ఆహారంలో చేర్చడం మంచిది. వయసులు ఎక్కువవారిండి, శాకాహారులై వచ్చినవారెవరైనా ముందు వైద్య సలహా తీసుకుని అనుసరించాలి.

విటమిన్ B12 లోపాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడం వల్ల కొన్ని ప్రభావాలు జీవితాంతం మిగిలిపోయే ప్రమాదం ఉంది. దీన్ని ముందుగానే గుర్తించి నివారించాలి. ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే, ఇది ఎంత ముఖ్యమో తెలుసుకుని, ఆరోగ్య పరీక్షలు చేయించుకుంటూ జీవనశైలిలో మార్పులు తేవడం అత్యంత అవసరం. B12 లోపానికి అప్రమత్తంగా ఉండటం, ఆరోగ్యంగా జీవించేందుకు ముఖ్యమైన నూతన అడుగు.