మధుమేహం (Diabetes) అనేది నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత వేగంగా పెరుగుతున్న జీవనశైలితో సంబంధించిన జీవనాంత వ్యాధిగా మారింది. బ్లడ్ షుగర్ స్థాయిలు అంతకంతకూ పెరుగుతుండటమే ఈ వ్యాధికి లక్షణం. దీన్ని పూర్తిగా నయం చేయలేకపోయినా, నియంత్రణలో ఉంచటం ద్వారా దీర్ఘకాలిక నష్టాలను నివారించవచ్చు. చాలా మంది వైద్యుల కంటే ముందుగానే మందులకు ఆధార పడతారు. కానీ, కొంతమంది మాత్రం సహజమైన మార్గాలను, సహజ పద్ధతులను పాటిస్తూ, తగిన ఆహార నియమాలు, వ్యాయామం, జీవనశైలి మార్పులతో మధుమేహాన్ని సమర్థవంతంగా నియంత్రిస్తున్న ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఔషధాలపై ఆధారపడకుండా, సహజంగా డయాబెటిస్ను ఎలా నియంత్రించొచ్చో తెలుసుకోవాలి.
మొదటిది – జీవనశైలి మార్పు అతి ముఖ్యం. డయాబెటిస్ నియంత్రణలో నిత్యం వ్యాయామం ప్రముఖ పాత్ర పోషిస్తుంది. రోజుకు కనీసం 30 నిముషాలు brisk walking చేయడం, జాగింగ్, యోగా, సైక్లింగ్ లాంటివి చేస్తే బ్లడ్ షుగర్ స్థాయిలు సమతుల్యం అవుతాయి. వ్యాయామం వల్ల మాంశపేష్లకు గ్లూకోజ్ అవసరమవుతుంది కాబట్టి, బ్లడ్లో మిగిలిన షుగర్ను శరీరం వినియోగిస్తుంది. అదే సమయంలో శరీరం రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుకుంటుంది.
ఆహారం విషయంలో తగిన నియమాలు చాలా ముఖ్యం. ఎక్కువగా ఫైబర్తో కూడిన ఆహారం తీసుకోవాలి – oats, whole grains, ఆకుకూరలు, కాయగూరలు వంటి వాటిలో ఫైబర్ ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇవి బ్లడ్ షుగర్ను మెల్లిగా పెంచుతాయి. ఈ GI (Glycemic Index) తక్కువగా ఉండే ఆహారాన్ని తీసుకోవడం డయాబెటులకు ఉపయోగకరం. తేనె, బెల్లం, తదితర ప్రకృతి నుండి లభించే తీపిని కూడా ఎక్కువగా వాడకూడదు. బదులుగా స్టీవియా లాంటి సహజ తీపిని ఉపయోగించవచ్చు. అలాగే అధికంగా వండిన, ఫ్రై చేసిన పదార్థాలు, ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్, చక్కెర కలిపిన డ్రింక్స్కు దూరంగా ఉండాలి.
గింజలు, విత్తనాలు, ప్రత్యేకించి బాదం, వాల్నట్లు, చియా సీడ్స్, ఫ్లాక్స్సీడ్స్ వంటి సూపర్ ఫుడ్స్ను మితంగా తీసుకుంటే ఫ్యాట్స్ మానేసినట్టవుతాయి కాదు, బలాన్ని కూడా ఇస్తాయి. ఇవి శరీరంలోని ఇన్సులిన్ సెన్సిటివిటీని పెంచుతాయి. రోజూ అరటి ఆకుతో తలుపుబంధిన పాలకూర, మునగ కూర, చేదు తురుము వంటి పూతల కూరలు తీసుకుంటే బ్లడ్ షుగర్ తగ్గుతుందని ఆయుర్వేదంలో చెప్పబడింది.
డయాబెటిస్ నియంత్రణలో నీరు చాలా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. రోజుకు కనీసం 2.5-3 లీటర్ల వరకు నీరు తాగాలి. నీరు గ్లూకోజ్ను మూత్రపురీషించడానికి సహాయపడుతుంది. దీనివల్ల బాడీలోని ఎక్సెస్ షుగర్ బయటకు వెళ్లిపోతుంది. అలాగే మెటబాలిజం మెరుగవుతుంది. వుంటే, మెంతిపొడి నీటిలో నానబెట్టి ఉదయం తాగడం కూడా షుగర్ నియంత్రణలో సహాయకారిగా ఉంటుంది. ఇది ప్రాచీన ఇంటి చిట్కా అయినా సమర్ధమైన మార్గుగా అనేక పరిశోధనలు ధ్రువీకరించాయి.
ఒత్తిడి అనేది షుగర్ లెవల్స్ పెరగడానికి ప్రధానమైన కారకాల్లో ఒకటి. స్ట్రెస్ వల్ల శరీరంలో కార్టిసోల్ అనే హార్మోన్ ఉత్పత్తి పెరిగి, గ్లూకోజ్ విడుదల జరగవచ్చు. అందుకే మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గించుకునేందుకు రోజూ ధ్యానం లేదా ప్రాణాయామం చేయడం ద్వారా మనశ్శాంతి పొందడం వల్ల షుగర్ స్థాయి నియంత్రణలో ఉంటుంది.
నిద్ర కూడా అంతే ముఖ్యం – ప్రతిరోజూ కనీసం 7–8 గంటల నిద్ర అవసరం. నిద్ర తక్కువగా ఉన్నప్పుడు మూడు హార్మోన్ల (ఇన్సులిన్, గ్లూకగాన్, లెప్టిన్) స్తాయి దెబ్బతిని డ్రైడ్ భూమిపై నీరు పోయినట్లుగా బ్లడ్ షుగర్ మంగళవారపు సామర్థ్యం తగ్గుతుంది.
మొత్తానికి చూస్తే, మధుమేహం అంటే జీవితాంతం మందులపై ఆధారపడాల్సిన అవసరం లేదు. ఆహార నియమాలు, వ్యాయామం, ధ్యానం, నీటి సేవనంతో సహజంగా డయాబెటిస్ను నియంత్రించవచ్చు. మందులు అవసరమైతే తప్పనిసరిగా వైద్యుల సలహాతో మాత్రమే వాడాలి. కానీ నిత్యజీవితంలో మార్పులు చేసుకుంటే — మందు లేకుండానే ఆరోగ్యంగా జీవించటం అంతకంటే మంచిది ఇంకేముంటుంది?
ఈ శారీరక, మానసిక, ఆహార నియమాలన్ని కలుపుకొని పాటిస్తే డయాబెటిస్ చికిత్స కంటే కూడా మెరుగయ్యే నియంత్రణ సాధ్యమవుతుంది. ఆరోగ్యంగా, చిరకాలం చికిత్సకు దూరంగా జీవించాలంటే సహజ మార్గాలనే ముందుగా అడుగులు వేయాలి.