చిట్టి నిద్ర, చిరుతిళ్ల కోసం సిగ్నల్ – సెల్ఫ్ కంట్రోల్‌కు అసలు రహస్యమేంటి?

నోరు కట్టుకోవడం, ముఖ్యంగా అమ్మాయిల పక్షాన సంగతి మొదలు పెట్టితే అది ఒక సంప్రదాయ విద్యగా, బ్రహ్మ విజ్ఞానంగా భావించవచ్చు. ఎందుకంటే, బరువు పెరుగుదల పదే పదే గుర్తుకువస్తూ— “ఏంచేస్తే బరువు తగ్గుతామో!” అనే భయంలో రోజంతా కెలోరీలు లెక్కలేస్తూ, ఆహారాన్ని అతి జాగ్రత్తగా సవరిస్తుంటారు. అయితే, ఆన్ని నియంత్రణలూ, డైటింగూ ఒక్కసారిగా జంక్ ఫుడ్ కనిపించగానే కాని, చాక్లెట్ లేదా చిప్స్ చూపించగానే కాని, ఆ నోటిని అదుపులో ఉంచలేని పరిస్థితుల్లో పడిపోతారు. ‘చీట్ డే’ అంటూ సర్దిచెప్పుకోవడం, అరే ఇంకేదైనా ఒత్తిడే కారణం కావచ్చు అని తాము ఉమ్మడి మనసులో ఊహించుకుంటారు. కానీ, అసలు విషయం మాత్రం ఎన్నిరోజులు గమనించడం జరగదు – అది నిద్రపై తిత్దిరోజు ప్రభావం చూపుతుందంటారు నిపుణులు.

ఇప్పుడు నిద్రను తక్కువగా తీసుకుని రాత్రిళ్లు మేలుకోగానే – ఏదో ఒక ప్రక్కను టైమ్ పాస్ చేసుకునే ప్రయత్నంలో ఫోన్ తీసుకుంటాం, వెబ్‌సిరీస్‌ చూడడం మొదలుపెడతాం, ‘ఇంకా 10 నిమిషాల్లో పడుకోకపోతే రోజు నాశనం అవుతుందా?’ అన్నట్టు ఉదయాన్నే వేళ్లపై వంగాల్సి వస్తుంది. కొన్ని రోజులైతే పని మీద పని వేసుకుని, లోపల ‘రేపటికవదిలేస్తే బాగుంటుందేమో’ అనుకున్నాం. కానీ ఇది అలవాటుపడితే రెండో రోజు మా దేహానికి లోపాలు మొదలవ్వడం ఇక ఆనవాయితీగా మారిపోతుంది. ఈ జాగరణ వల్ల సంభవించే ముఖ్యమైన శారీరక మార్పు ఏంటంటే – ఆకలి, తృప్తి, చిరుతిళ్లపై ఆధిపత్యాన్ని నియంత్రించేవి ‘గ్రెలిన్’ అనే ఆకలి హార్మోన్, ‘లెప్టిన్’ అనే తృప్తి హార్మోన్. ఇవి నిద్రను తగ్గించగానే సమతుల్యత కొంతవరకు కోల్పోతాయి.

ఒక రాత్రి సరైన నిద్ర పడకపోతే లెప్టిన్ స్థాయి తక్కువవుతుంది. ఫలితంగా పొట్ట నిండిన ఫీల్ రావదు. ఇక గ్రెలిన్ స్థాయిలు ఎక్కువయ్యే కారణంగా ఆకలి మరింత పెరగుతుంది. తక్కువ నిద్రతో శరీరం చెప్తున్నది – ‘ఇంకా తినాలి! ఇంకా తినాలి!’ అని. అదే సమయంలో కొంత మందిలో చిరుతిళ్లు, జంక్ ఫుడ్ తీసుకోవాలనే కోరిక వృద్ధి చెందుతుంది. దీర్ఘకాలంగా ఇలానే నిద్రపోవడం వెంటనే జీవ గడియారం నిర్ణీత రీతిలో పనిచేయకపోవడం, ఆహారంపై నియంత్రణ కోల్పోవడం, ఎన్నితిన్నా నిండిన తృప్తి కలగకపోవడం, సిట్రస్ లేదా ఉప్పు మరియు చక్కెర పదార్థాలు ఎక్కువగా తినిపోవడం జరుగుతుంది.

ఈ నిద్ర లోపం మన భావోద్వేగాలపైన కూడా తీవ్ర ప్రభావం చూపిస్తుంది. రోజువారీ నిర్ణయల్లో స్పష్టత లేకపోవడం, చిన్న విషయాలకు ఎక్కువ ఇన్సుల్ట్ అయ్యి, స్పందనలు అధికంగా ఉండటం, పనులు వాయిదా వేయడం మొదలైన ప్రతికూల సమీక్షలు తిట్లుగా మారిపోతాయి. డైటింగ్‌లో ఎంత కఠినంగా ఉన్నా, తెరచరి నిద్ర లేకపోతే అతిగా తినే అలవాటు పూర్తిగా మనమే నియంత్రించలేనిది అయిపోతుంది. ఇది అధిక బరువు, జీవక్రియలో అనారోగ్య మార్పులతో పాటు, మానసిక ఆరోగ్యం, ఆత్మవిశ్వాసం మీద వ్యాప్తి చెందుతుంది.

ఫిట్‌నెస్, పవర్ యోగా, కఠిన వ్యాయామాలతో దేహాన్ని పాడు చేసుకోవడం కంటే, ముందుగా నిద్ర సరిపడాన్నిది జరిగిందా లేదానేది పరిశీలించాలి. శరీరం రోజుకు కనీసం 6-8 గంటలు నిద్రపోవాలని, ముఖ్యంగా ఒకే సమయంలో పడుకొని, ఒకే సమయంలో లేచే అలవాటును అలవరచుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. నిద్ర తక్కువైతే తనితం పడే చివరికి రోజులో తింటే తగిన లైట్ ఫుడ్ తీసుకోవడం, రాత్రి చివర షుగర్ లేదా అధిక కార్బ్స్ తినడం, అర్ధరాత్రి టీవీ, ఫోన్ సందేశాలు చూసే అలవాటు తగ్గించడమే శరీరానికీ, మనసుకీ మార్గదర్శకం అవుతుంది.

జీవితం తక్కువ నిద్రతో సాగదీసుకుంటే, ఒకవైపు మారిన జీవగడియారం, మరోవైపు అదుపు తప్పిన చీప్‌ స్నాక్స్, డబ్బినపూర్ణ డెజర్ట్స్ ద్వారా అధిక బరువు, మిగతా అనారోగ్య సమస్యలను పిలుచుకుంటుంది. అందుకే, డైట్ మిమ్మల్ని కట్టడి చేయకుండా, ముందు నిద్రను ప్రాధాన్యంగా తీసుకుని ప్లాన్ చేసుకోండి. ఎంతమాత్రం హెల్త్ అకౌంట్ లో నిద్ర తగ్గితే – శరీరానికి, మానసిక ఆరోగ్యానికి మాత్రమే కాకుండా, తినే ఆహారం మోతాదు, సరైన నిర్ణయాలపై కూడా దీర్ఘకాలంగా ప్రతికూల ప్రభావం చూపిస్తుంది. ఒకవేళ ‘నోరు అదుపు పడట్లేదే…’ అనిపిస్తే, మొదట నువ్వు నిద్రలో ఏం చేస్తున్నావో డైలీ చెక్‌ చేసుకోండి. సరైన గుర్తింపు, సరైన నిద్ర ద్వారా ఒత్తిడిని, ఆకలిని, పలు ఆరోగ్య సమస్యలను తేలికగా నియంత్రించవచ్చని ఆరోగ్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.