మన వంటింట్లో తరచుగా వినిపించే రెండు ముఖ్యమైన పదార్థాలు నెయ్యి మరియు వెన్న. ఈ రెండింటి గురించి మన పెద్దలు చెప్పే మాటలు వేరుగా ఉంటాయి, కొందరు నెయ్యి అమృతంతో సమానం అంటారు, ఇంకొందరు వెన్నను శీతలతను ఇచ్చే పదార్థమని భావిస్తారు. కానీ ఆధునిక వైద్య శాస్త్రం, పోషక నిపుణులు పరిశీలన చేస్తే వీటికి ప్రత్యేకతలున్నా రెండింటినీ మితంగా వాడటం మాత్రమే మంచిదని స్పష్టమవుతోంది. నెయ్యి అనేది పాలు లేదా పెరుగు నుంచి తయారయ్యే వెన్నను మరిగించి అందులోని నీరు, పాల భాగాలను వేరు చేసి శుద్ధి చేసిన రూపం. ఇందులో ఉన్న కొవ్వు శాతం చాలా ఎక్కువగా ఉండటంతో ఇది శక్తివంతమైన ఆహారంగా భావిస్తారు. చిన్ననాటి నుంచి పెద్దలు నెయ్యి అన్నంలో వేసి తినమని చెప్పడం దాని వల్ల శరీరానికి దొరికే శక్తి, రుచికి కారణం. నెయ్యిలో విటమిన్ ఎ, విటమిన్ డి, విటమిన్ కే వంటి కొవ్వులో కరిగే విటమిన్లు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. ఇవి కళ్ళకు వెలుగు ఇవ్వడంలో, ఎముకలు బలపడడంలో, రోగనిరోధక శక్తి పెరగడంలో సహాయపడతాయి. అంతేకాదు నెయ్యి లోపల ఉండే ప్రత్యేకమైన ఫ్యాటీ యాసిడ్లు శరీరంలో కొవ్వు కరుగుదలకు, గుండెకు కొంత రక్షణ కలిగించగలవన్న పరిశోధనలు ఉన్నాయి. అయితే ఇది ఎంతవరకు వాస్తవమో, ఎంతవరకు శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైందో ఇప్పటికీ పూర్తి స్పష్టత రాలేదు. అయినప్పటికీ భారతీయ సంప్రదాయ వైద్యంలో నెయ్యి ప్రాధాన్యం ఎప్పటికీ తగ్గలేదు. ముఖ్యంగా ఆయుర్వేదంలో నెయ్యిని ఔషధాల మిశ్రమాలలో వాడుతారు. దీని వల్ల మానసిక ప్రశాంతత, జీర్ణక్రియ మెరుగవుతుందని నమ్మకం.
ఇక వెన్న విషయానికి వస్తే ఇది పాలను మథనంచేసి పొందే పదార్థం. వెన్నలో కూడా కొవ్వు శాతం ఎక్కువగానే ఉన్నా, నెయ్యితో పోలిస్తే కొంత తక్కువ. వెన్నలో కూడా విటమిన్ ఎ వంటి పోషకాలు ఉంటాయి. కానీ వెన్నలో నీటి శాతం, పాలలోని ప్రోటీన్లు ఉండడం వలన దీన్ని ఎక్కువసేపు నిల్వ చేయడం సాధ్యం కాదు. అందుకే పూర్వం కాలంలో ఎక్కువ మంది వెన్నను మరిగించి నెయ్యి చేసుకుని వాడేవారు. వెన్న శరీరానికి శీతలతనిస్తుంది, కళ్ళకు ఉపశమనం ఇస్తుంది అనే అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా వెన్నను ఆహారంలో కలిపి తింటే పిల్లలకు తక్షణ శక్తి ఇస్తుంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికీ ఉదయం వెన్నతో అన్నం తినే అలవాటు కొందరిలో ఉంది. కానీ ఆధునిక వైద్యులు మాత్రం వెన్నను ఎక్కువగా వాడితే రక్తంలో కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలు పెరిగే అవకాశం ఉందని చెబుతున్నారు.
నెయ్యి, వెన్న రెండింటిలోనూ సంతృప్త కొవ్వులు అధికంగా ఉంటాయి. ఇవి శరీరానికి శక్తినిచ్చినా, అధిక మోతాదులో వాడితే గుండె సంబంధిత సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థలు, వైద్య నిపుణులు రోజువారీ ఆహారంలో సంతృప్త కొవ్వులను పరిమిత మోతాదులో మాత్రమే తీసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు. నెయ్యి లేదా వెన్నలో ఏది మంచి అనే ప్రశ్నకు సమాధానం చాలా వరకు మన శరీర స్థితి, ఆరోగ్య పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. గుండె సమస్యలు ఉన్నవారు, అధిక బరువు ఉన్నవారు, మధుమేహం ఉన్నవారు ఎక్కువ నెయ్యి లేదా వెన్న వాడటం మంచిది కాదు. కానీ ఆరోగ్యవంతులైన వ్యక్తులు రోజుకు ఒకటి రెండు చెంచాలు నెయ్యి లేదా వెన్న తినడం వలన ఎలాంటి నష్టం కలగదు.
మరొక ముఖ్యమైన విషయం ఏమంటే నెయ్యి వంటలో ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉపయోగించడానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. దీని స్మోక్ పాయింట్ వెన్న కంటే ఎక్కువ కాబట్టి దీని వంట సమయంలో హానికరమైన రసాయనాలు తక్కువగా ఏర్పడతాయి. అందువల్ల దీన్ని వేయింపుల కోసం కూడా ఉపయోగిస్తారు. వెన్న మాత్రం తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలోనే కరుగుతుంది, ఎక్కువ వేడి చేస్తే త్వరగా కాలిపోతుంది. అందువల్ల వెన్నను ఎక్కువగా రొట్టెలపై, బ్రెడ్పై అద్దుకోవడం, స్వీట్లు, బేకరీ వంటకాలలో వాడటం జరుగుతుంది. నెయ్యి మాత్రం భారతీయ వంటకాల్లో అన్నం, దాళ్లు, మిఠాయిల్లో విస్తృతంగా వాడతారు.
జీర్ణక్రియ విషయానికొస్తే నెయ్యి లాక్టోజ్, కేసిన్ లాంటి పాల పదార్థాల నుండి దాదాపుగా వేరుపడినది కాబట్టి లాక్టోజ్ అసహనంతో బాధపడే వారు కూడా దీన్ని కొంతవరకు తినగలరు. కానీ వెన్నలో అవి ఇంకా ఉండటం వలన అలాంటి వారికి అది జీర్ణ సమస్యలు కలిగించే అవకాశం ఉంటుంది. అయినప్పటికీ నెయ్యి కూడా పూర్తిగా సురక్షితం కాదు. పాలకు తీవ్ర అలెర్జీ ఉన్నవారు నెయ్యినీ జాగ్రత్తగా మాత్రమే వాడాలి.
మొత్తంగా చెప్పాలంటే నెయ్యి మరియు వెన్న రెండింటికీ తమ తమ ప్రత్యేకతలు ఉన్నాయి. నెయ్యి ఎక్కువకాలం నిల్వ ఉంటుంది, అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద వాడటానికి సరైనది, విటమిన్లు కూడా సమృద్ధిగా ఉంటాయి. వెన్న తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో రుచిగా ఉంటుంది, శీతలతనిస్తుంది, చిన్నపిల్లలకు త్వరగా శక్తినిస్తుంది. ఆరోగ్యపరంగా రెండింటినీ మితంగా వాడితే ఉపయోగమే గాని, అధికంగా వాడితే హాని కలుగుతుంది. కాబట్టి నెయ్యి మంచిదా, వెన్న మంచిదా అనే ప్రశ్నకు సమాధానం ఒక్కటే – రెండూ మంచివే కానీ పరిమిత మోతాదులో మాత్రమే. శరీర పరిస్థితి, వయస్సు, శారీరక శ్రమ, వైద్య సలహా ఆధారంగా ఏది ఎంత వాడాలో నిర్ణయించుకోవాలి.
Authors
