యోగ అనేది శారీరక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందించే ఒక పురాతన అభ్యాసం. యోగాలో అనేక భంగిమలు (ఆసనాలు) ఉన్నాయి, ప్రతి ఆసనం ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రయోజనాన్ని అందిస్తుంది. క్రమం తప్పకుండా యోగా సాధన చేయడం వల్ల శరీరం సౌకర్యవంతంగా మారడమే కాకుండా, మానసిక ప్రశాంతత, ఒత్తిడి తగ్గింపు వంటి ప్రయోజనాలు లభిస్తాయి. ప్రతి ఆసనం వెనుక ఒక శాస్త్రీయ కారణం ఉంది, ఇది మన శరీరం, మనస్సుపై సానుకూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.
కొన్ని ముఖ్యమైన యోగా ఆసనాలు వాటి ప్రయోజనాలను ఇప్పుడు చూద్దాం:
- తాడాసనం (పర్వతాసనం):
లాభాలు: ఇది శరీరానికి స్థిరత్వాన్ని, సమతుల్యతను ఇస్తుంది. పొట్ట కండరాలను బలోపేతం చేస్తుంది, వెన్నెముకను నిటారుగా ఉంచుతుంది. భుజాలు, చేతులు, కాళ్ళకు శక్తినిస్తుంది. పొడవు పెరగడానికి కూడా సహాయపడుతుంది. ఏకాగ్రతను పెంచుతుంది.
చేసే విధానం: నిటారుగా నిలబడి, పాదాలను కలిపి ఉంచాలి. చేతులను పైకి ఎత్తి, అరచేతులను కలిపి, వేళ్లను ఒకదానికొకటి పెనవేసుకోవాలి. శ్వాస తీసుకుంటూ నెమ్మదిగా పాదాల వేళ్లపై నిలబడి, శరీరాన్ని పైకి చాచాలి. కొన్ని క్షణాలు అలాగే ఉండి, శ్వాస వదులుతూ తిరిగి మామూలు స్థితికి రావాలి. - వృక్షాసనం (వృక్ష భంగిమ):
లాభాలు: శరీరం యొక్క సమతుల్యతను, ఏకాగ్రతను మెరుగుపరుస్తుంది. కాళ్ళ కండరాలను బలోపేతం చేస్తుంది. హిప్ కీళ్లను తెరుస్తుంది. మానసిక ప్రశాంతతను అందిస్తుంది.
చేసే విధానం: నిటారుగా నిలబడి, ఒక కాలును పైకి ఎత్తి, పాదాన్ని తొడ లోపలి భాగంలో ఉంచాలి. చేతులను నమస్కార ముద్రలో ఛాతి వద్దకు తీసుకురావాలి లేదా పైకి ఎత్తాలి. కొన్ని క్షణాలు అలాగే ఉండి, తర్వాత కాలు మార్చి చేయాలి. - పశ్చిమోత్తానాసనం (ముందుకు వంగే భంగిమ):
లాభాలు: వెన్నెముకను సాగదీస్తుంది, వెన్నునొప్పిని తగ్గిస్తుంది. పొట్టలోని అవయవాలను మసాజ్ చేస్తుంది, జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తుంది. మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది, ప్రశాంతతను ఇస్తుంది. తొడ కండరాలను సాగదీస్తుంది.
చేసే విధానం: కాళ్ళను ముందుకు చాచి కూర్చోవాలి. శ్వాస తీసుకుంటూ చేతులను పైకి ఎత్తాలి, శ్వాస వదులుతూ శరీరాన్ని ముందుకు వంచి, చేతులతో పాదాల వేళ్లను పట్టుకోవాలి. తలను మోకాళ్ళకు ఆనించడానికి ప్రయత్నించాలి. - భుజంగాసనం (పాము భంగిమ):
లాభాలు: వెన్నెముకకు సౌకర్యాన్ని ఇస్తుంది, వెన్నునొప్పిని తగ్గిస్తుంది. ఛాతిని తెరుస్తుంది, శ్వాసకోశ సమస్యలను నివారిస్తుంది. పొట్ట కండరాలను బలోపేతం చేస్తుంది. మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది.
చేసే విధానం: బోర్లా పడుకోవాలి, చేతులను ఛాతి పక్కన నేలపై ఉంచాలి. శ్వాస తీసుకుంటూ నెమ్మదిగా తల, ఛాతిని పైకి లేపాలి. నాభి వరకు శరీరాన్ని పైకి లేపడానికి ప్రయత్నించాలి. పైకి చూస్తూ కొన్ని క్షణాలు అలాగే ఉండాలి. - త్రికోణాసనం (త్రికోణ భంగిమ):
లాభాలు: కాళ్ళు, తొడలు, వెన్నెముకను బలోపేతం చేస్తుంది. జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తుంది. ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది, మానసిక ప్రశాంతతను అందిస్తుంది. భుజాలు, ఛాతి, వెన్నెముకకు సౌకర్యాన్ని ఇస్తుంది.
చేసే విధానం: కాళ్ళను దూరంగా పెట్టి నిలబడాలి. కుడి కాలును బయటికి, ఎడమ కాలును కొద్దిగా లోపలికి తిప్పాలి. కుడి చేతిని కుడి పాదం వైపు వంచి, ఎడమ చేతిని పైకి ఎత్తాలి. పైకి చూస్తూ కొన్ని క్షణాలు అలాగే ఉండాలి. తర్వాత మరో వైపు చేయాలి. - శవాసనం (శవం భంగిమ):
లాభాలు: శరీరాన్ని, మనస్సును పూర్తిగా విశ్రాంతి చేస్తుంది. ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది, రక్తపోటును నియంత్రిస్తుంది. నాడీ వ్యవస్థను ప్రశాంతపరుస్తుంది. అన్ని యోగాసనాల తర్వాత దీనిని సాధన చేయడం మంచిది.
చేసే విధానం: బోర్లా పడుకోవాలి, కాళ్ళను కొద్దిగా దూరంగా పెట్టి, చేతులను శరీరం పక్కన అరచేతులను పైకి పెట్టి ఉంచాలి. కళ్ళను మూసుకొని, శరీరాన్ని పూర్తిగా వదులుకోవాలి. శ్వాసపై దృష్టి సారించి, కొన్ని నిమిషాలు అలాగే ఉండాలి.
యోగా సాధన చేసేటప్పుడు కొన్ని విషయాలు గుర్తుంచుకోవాలి:
- ఆసనాలు చేసేటప్పుడు శ్వాసపై దృష్టి పెట్టడం చాలా ముఖ్యం.
- మీ శరీరం యొక్క సామర్థ్యం మేరకు మాత్రమే ఆసనాలు చేయాలి, శరీరాన్ని బలవంతం చేయకూడదు.
- ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్యలు ఉంటే, యోగా నిపుణుల పర్యవేక్షణలో మాత్రమే చేయాలి.
నిరంతర యోగా సాధన వల్ల శరీరం ఆరోగ్యంగా, మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. ప్రతి ఆసనం ఒక నిర్దిష్ట ప్రయోజనాన్ని అందిస్తుంది కాబట్టి, వివిధ రకాల ఆసనాలను మీ దినచర్యలో చేర్చుకోవడం వల్ల సంపూర్ణ ఆరోగ్యం లభిస్తుంది.
