2025 సెప్టెంబర్ నెలలో కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని మైసూరులో జరిగే దసరా పండుగ వేడుకల ప్రారంభ కార్యక్రమానికి బుకర్ ప్రైజ్ విజేత బానూ ముష్తాక్ను ముఖ్య అతిథిగా ఆహ్వానించడం సామాజిక, రాజకీయ వర్గాల్లో విపరీతమైన చర్చలకు దారితీసింది. బానూ ముష్తాక్ ముస్లిం మతానికి చెందిన వ్యక్తిగా ఉండటం, చాముండేశ్వరి ఆలయం వంటి ప్రాముఖ్యమైన హిందూ సంప్రదాయ స్థలంలో ముఖ్య కార్యక్రమంలో పాల్గొనడం కొంతమంది కోసం అసహ్యాన్ని కలిగించింది. దీనిని న్యాయ పరిష్కారం కోసం సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేశారు.
పిటిషన్లో పేర్కొన్నారంటే, దసరా పండుగ హిందూ సంప్రదాయాలకే చెందిన వేడుకగా ఉండే కారణంగా, బానూ ముష్తాక్ పాల్గొనడం సంప్రదాయాలను, మత చరిత్రను ఉల్లంఘించడం అని వాదన చేశారు. వారు ఆశించేవి ఏకపక్ష తీర్పులు కాకుండా, సంప్రదాయ రక్షణకు దారితీసే విధంగా సుప్రీంకోర్టు పరిశీలన జరగాలని అభ్యర్థించారు.
కర్ణాటక హైకోర్టు ఈ పిటిషన్ను తిరస్కరించింది. హైకోర్టు తీర్పులో పేర్కొన్నది, వివిధ మతాలకు చెందిన వ్యక్తులు ఇతర మత పండుగల్లో పాల్గొనడంలో ఏ విధమైన నిషేధం ఉండదని, ఇది భారత రాజ్యాంగం ఇచ్చే మత స్వేచ్ఛా హక్కులను ఉల్లంఘించదు అని స్పష్టం చేసింది. హైకోర్టు తీర్పు ప్రకారం, రాష్ట్ర పండుగల్లో సామాజిక, సాంస్కృతిక సమగ్రతను ప్రోత్సహించడం ప్రధాన లక్ష్యం కావడం వలన, అన్ని మతాలవారి పాల్గొనడాన్ని ప్రోత్సహించడం సరైనదని పేర్కొంది.
ఈ వివాదం రాజకీయ వర్గాలను కూడా కలవరపించింది. బీజేపీ నాయకులు ఈ ఆహ్వానం హిందూ సంప్రదాయాలకు భంగం కలిగించే చర్యగా భావించి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ చర్యపై తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. మరోవైపు కాంగ్రెస్, ఇతర మతసహజ వర్గాలు, పండుగ రాష్ట్రానికి చెందిన వేడుకగా ఉండి అందరికీ స్వాగతం అని, ప్రతి ఒక్కరూ పాల్గొనడం సాంఘిక ఐక్యతకు దోహదం చేస్తుందని వాదించారు.
సుప్రీంకోర్టు ఈ కేసును సమీక్షిస్తుందని ప్రకటించింది. ప్రధాన న్యాయమూర్తి బి.ఆర్. గవాయ్ నేతృత్వంలోని బెంచ్ ఈ పిటిషన్ను అత్యవసరంగా విచారిస్తుంది. సుప్రీంకోర్టు తీర్పు బానూ ముష్తాక్ మైసూరులో దసరా వేడుక ప్రారంభానికి హాజరుకావడానికి అనుమతించదా లేదా అనే అంశాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. ఈ తీర్పు, భారతీయ న్యాయవ్యవస్థలో మతసామరస్య, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛా హక్కులు మరియు రాష్ట్ర పండుగల్లో పాల్గొనడంపై ఒక ప్రాముఖ్యమైన దృష్టికోణాన్ని అందిస్తుంది.
భారతీయ న్యాయ వ్యవస్థలో మత స్వేచ్ఛా హక్కులు, వ్యక్తిగత హక్కులు, సాంఘిక సమగ్రత వంటి అంశాలపై ఈ కేసు ప్రభావం చూపనుంది. ప్రత్యేకంగా, పండుగల్లో పాల్గొనడాన్ని సమాజంలోని సమగ్రతకు హానికరమని భావించే వర్గాలు ఉన్నప్పటికీ, న్యాయస్థానం సంప్రదాయాల పరిరక్షణతోపాటు వ్యక్తిగత హక్కులను కూడా కాపాడే విధంగా తీర్పు ఇవ్వవచ్చని అనుకున్నారు.
సాంస్కృతిక సమగ్రత, మత సమన్వయం, సామాజిక ఐక్యత వంటి అంశాలను ప్రధానంగా ఉంచి, సుప్రీంకోర్టు తీర్పు రావడంతో భవిష్యత్తులో రాష్ట్ర, మత, రాజకీయ వర్గాల మధ్య ఇలాంటి సమస్యలకు తీర్పు మార్గదర్శకంగా ఉంటుంది. ఈ కేసు ద్వారా, పండుగలు రాష్ట్రానికి చెందిన వేడుకలుగా మారి, వివిధ మతాలకు చెందిన వ్యక్తులు సౌహార్దంగా పాల్గొనడానికి ప్రోత్సాహం పొందుతారని అంచనా ఉంది.
మైసూరు దసరా పండుగలు, కర్ణాటకలో ప్రాచీన కాలం నుండి నిర్వహించబడుతున్న సాంప్రదాయ వేడుకలు. దసరా వేడుకల్లో చాముండేశ్వరి దేవస్థానం, ప్రధాన ధారావాహికలు, సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలు, నవరాత్రి పూజలు వంటి అనేక కార్యక్రమాలు ఉంటాయి. ప్రతి సంవత్సరం వేలాది మంది ప్రజలు, పర్యాటకులు ఈ వేడుకల్లో పాల్గొంటారు. దసరా పండుగల్లో పాల్గొనేవారు అన్ని వర్గాలకు చెందినవారే కాక, సాంస్కృతిక, మత సాంఘిక దృష్టికోణం పరిరక్షించబడతాయి.
ఈ నేపథ్యంతో, బానూ ముష్తాక్ ఆహ్వానం రాజకీయ, సాంఘిక, సాంస్కృతిక చర్చలకు దారితీస్తోంది. సుప్రీంకోర్టు తీర్పు రావడం తర్వాత, ఈ వివాదం మరింత క్లారిటీ పొందనుంది. భారతీయ రాజ్యాంగం, మత స్వేచ్ఛ, వ్యక్తిగత హక్కులు మరియు సాంఘిక ఐక్యత పట్ల న్యాయస్థానం చూపే దృక్కోణం, దేశవ్యాప్తంగా మతసామరస్యపై ఒక ప్రామాణిక సూచికగా నిలుస్తుంది.
Author
