Digital Census అనేది భారతదేశ చరిత్రలో ఒక విప్లవాత్మక అడుగు. దశాబ్దాలుగా కాగితంపై కొనసాగుతూ వచ్చిన జన గణన ప్రక్రియ ఇప్పుడు పూర్తిగా డిజిటల్ మాధ్యమంలోకి రూపాంతరం చెందుతోంది. ఈ కొత్త పద్ధతి దేశంలోని ప్రతి పౌరుడికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని మరింత వేగంగా, పారదర్శకంగా, మరియు ఖచ్చితత్వంతో సేకరించడానికి దోహదపడుతుంది. ఈ ఆద్యమైన ప్రక్రియను భారత ప్రభుత్వం రెండు ప్రధాన దశల్లో నిర్వహించాలని నిర్ణయించింది. ఈ 2 దశల వ్యూహం దేశ డేటా సేకరణ విధానంలో ఒక కొత్త శకానికి నాంది పలకబోతోంది. దేశ భవిష్యత్తు ప్రణాళికలు మరియు విధాన రూపకల్పనకు అత్యంత కీలకమైన ఈ Digital Census వివరాలను ప్రతి పౌరుడు తెలుసుకోవడం అత్యవసరం.
మొదటి దశ Digital Census ప్రక్రియను ‘హౌసింగ్ సెన్సస్’ (గృహ గణన) లేదా ‘హౌస్ లిస్టింగ్’ అని పిలుస్తారు. ఈ దశలో దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న అన్ని నివాస గృహాలు, వాటి నిర్మాణం, ఉపయోగం, అందుబాటులో ఉన్న సౌకర్యాలు వంటి మౌలిక సదుపాయాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరిస్తారు. సాధారణంగా ప్రతి ఇంటి నెంబర్, ఇంట్లో నివసించే వారి సంఖ్య, ఇంటి యజమాని వివరాలు, ఇంటి నిర్మాణం జరిగిన కాలం, అందుబాటులో ఉన్న వంట గ్యాస్, తాగునీరు, విద్యుత్ సౌకర్యం వంటి వివరాలన్నింటినీ ఈ తొలి దశలో ఎన్యూమరేటర్లు ప్రత్యేక మొబైల్ అప్లికేషన్ ద్వారా నమోదు చేస్తారు. ఈ డేటా గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య మౌలిక సదుపాయాల అంతరాన్ని అంచనా వేయడానికి, మరియు నిర్దిష్ట ప్రాంతాలకు అవసరమైన అభివృద్ధి పథకాలను రూపొందించడానికి కీలక ఆధారం అవుతుంది. ఈ హౌసింగ్ సెన్సస్ పూర్తయిన తర్వాతే, తదుపరి కీలకమైన రెండో దశకు సన్నద్ధమవుతారు.
రెండో దశ Digital Census ప్రక్రియ ‘పాపులేషన్ ఎన్యూమరేషన్’ (జనాభా గణన). ఈ దశలో ప్రతి ఇంటికి వెళ్లి, ప్రతి వ్యక్తి గురించి వివరాలను సేకరిస్తారు. ప్రతి పౌరుడి యొక్క జనన తేదీ, వయస్సు, లింగం, వైవాహిక స్థితి, మతపరమైన, సామాజిక వర్గ వివరాలు, విద్యార్హతలు, వృత్తి, మైగ్రేషన్ వివరాలు వంటి సమగ్రమైన వ్యక్తిగత డేటాను రికార్డు చేస్తారు. ఈ సమగ్రమైన డేటా, కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఆరోగ్యం, విద్య, ఉపాధి వంటి కీలక రంగాలలో పథకాలను రూపొందించడానికి ప్రామాణికంగా పనిచేస్తుంది. ఇంతకుముందు ఈ ప్రక్రియ అంతా కాగితంపై జరగడం వలన, డేటాను ప్రాసెస్ చేయడానికి, మరియు తుది ఫలితాలను ప్రకటించడానికి సంవత్సరాల సమయం పట్టేది. అయితే, ఈ Digital Census విధానం వల్ల డేటా సేకరణ మరియు విశ్లేషణ వేగం అద్భుతంగా పెరుగుతుంది.
సాంప్రదాయ పద్ధతి నుండి Digital Census విధానానికి మారడం వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశం డేటా యొక్క నాణ్యతను పెంచడం మరియు మానవ తప్పిదాలను తగ్గించడం. ఈ ప్రక్రియ కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించబడిన మొబైల్ అప్లికేషన్ను సుమారు 30 లక్షల మంది ఎన్యూమరేటర్లు మరియు పర్యవేక్షకులు ఉపయోగిస్తారు. ఈ యాప్లో జియో-ట్యాగింగ్ (Geo-tagging), డేటా ధ్రువీకరణ (Data Validation) వంటి అధునాతన ఫీచర్లు ఉంటాయి, ఇది ఒకే ఇంటిని రెండుసార్లు లెక్కించకుండా నిరోధిస్తుంది మరియు ఎన్యూమరేటర్లు సరిగ్గా ఆ ప్రాంతంలోనే ఉన్నారని నిర్ధారిస్తుంది. అంతేకాకుండా, సేకరించిన డేటాను వెంటనే క్లౌడ్ ఆధారిత వ్యవస్థలోకి అప్లోడ్ చేయడం ద్వారా, దానిని రియల్ టైమ్లో పర్యవేక్షించే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. ఈ వేగవంతమైన ప్రక్రియ గతంలో మాదిరిగా డేటా ఆలస్యం కాకుండా, నిర్ణీత సమయంలోనే పూర్తి ఫలితాలను అందించడానికి దోహదపడుతుంది.
Digital Census వల్ల భారతదేశానికి కలిగే ప్రయోజనాలు అపారం. మొదటి మరియు అతి ముఖ్యమైన ప్రయోజనం తక్షణ ప్రాసెసింగ్. డేటాను త్వరగా విశ్లేషించడం ద్వారా, ప్రభుత్వం తన విధానాలను మరింత సమర్థవంతంగా మరియు వేగంగా మార్చుకోవడానికి అవకాశం లభిస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఏ ప్రాంతంలో ఎంత మంది వృద్ధులు ఉన్నారు, లేదా ఎంతమంది నిరుద్యోగులు ఉన్నారు అనే వివరాలు త్వరగా తెలిస్తే, ఆయా ప్రాంతాల కోసం లక్ష్యిత పథకాలను వెంటనే ప్రారంభించవచ్చు. ఈ కొత్త వ్యవస్థ గోప్యత (Privacy) మరియు భద్రత (Security) పరంగా కూడా చాలా పటిష్టంగా ఉంటుంది. సేకరించిన డేటా ఎన్క్రిప్టెడ్ రూపంలో మాత్రమే నిల్వ చేయబడుతుంది, మరియు పౌరుల వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని దుర్వినియోగం చేయకుండా కఠినమైన చట్టాలు అమలులో ఉంటాయి. భారతదేశంలో డేటా గోప్యతకు సంబంధించిన మరింత సమాచారాన్ని మీరు ప్రభుత్వ పోర్టల్లో తెలుసుకోవచ్చు (External DoFollow Link).
అయితే, ఈ Digital Census ప్రక్రియను అమలు చేయడంలో కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. 30 లక్షల మంది ఎన్యూమరేటర్లకు డిజిటల్ పరిజ్ఞానాన్ని, మరియు మొబైల్ యాప్ను ఉపయోగించే శిక్షణను అందించడం ఒక భారీ ప్రక్రియ. గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ఇంటర్నెట్ కనెక్టివిటీ సమస్యలు మరియు సాంకేతిక పరిజ్ఞానంపై ప్రజల్లో ఉన్న అపనమ్మకం వంటి అంశాలను ప్రభుత్వం ప్రత్యేక శ్రద్ధతో పరిష్కరించాలి. ఇందుకోసం, ప్రభుత్వం విస్తృత స్థాయిలో శిక్షణా కార్యక్రమాలను మరియు ప్రజల కోసం అవగాహన ప్రచారాలను చేపడుతోంది. ఈ మెగా ప్రక్రియలో శిక్షణ, అమలు కోసం అయ్యే ఖర్చు, మరియు సాంకేతిక మౌలిక సదుపాయాల ఏర్పాటుకు సంబంధించిన వివరాలు మరింత విస్తృతమైన చర్చకు దారితీస్తున్నాయి. ఈ అంశాలపై మరింత విశ్లేషణ కోసం, మా మునుపటి కథనాన్ని చూడండి (Internal Link).
ఈ Digital Census ద్వారా సేకరించబడిన డేటా కేవలం జనాభా లెక్కలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. ఇది రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక రంగాలపై శాశ్వత ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. లోక్సభ మరియు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల డీలిమిటేషన్ (నియోజకవర్గాల పునర్విభజన) ప్రక్రియకు ఈ గణాంకాలు ప్రాతిపదికగా నిలుస్తాయి. రాష్ట్రాల మధ్య వనరుల పంపిణీ, కేంద్ర పన్నుల వాటా వంటి అంశాలను కూడా ఈ డేటా ఆధారంగానే నిర్ణయిస్తారు. ప్రతి ఒక్క పౌరుడి యొక్క సహకారం, మరియు ఎన్యూమరేటర్లకు సరియైన సమాచారాన్ని అందించడం ఈ Digital Census విజయాన్ని నిర్ధారిస్తుంది. దేశ భవిష్యత్తును రూపొందించే ఈ కీలకమైన ప్రక్రియలో పాల్గొనడం ప్రతి భారత పౌరుడి సామాజిక బాధ్యతగా గుర్తించాలి.
ఈ అద్భుతమైన Digital Census ప్రక్రియ ద్వారా, భారతదేశం భవిష్యత్తు కోసం స్పష్టమైన మరియు ఖచ్చితమైన రోడ్ మ్యాప్ను రూపొందించుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉంది. 2 దశల్లో పూర్తి కానున్న ఈ చారిత్రక జన గణన, దేశంలోని ప్రతి మారుమూల ప్రాంతం నుండి డేటాను సేకరించి, దానిని ఉపయోగకరమైన సమాచారంగా మార్చడంలో విప్లవం సృష్టించబోతోంది. ఈ ప్రయత్నంలో పౌరులందరి భాగస్వామ్యం, మరియు ప్రభుత్వం చేస్తున్న సాంకేతిక ప్రగతిని మనం తప్పక అభినందించాలి. Digital Census ద్వారా సేకరించబడిన ఈ డేటా రాబోయే దశాబ్దాలకు భారతదేశ అభివృద్ధి దిశను నిర్దేశిస్తుంది.
Author
