Cyber Safety అనేది ప్రస్తుత డిజిటల్ యుగంలో ప్రతి ఒక్కరికీ అత్యంత అవసరం. బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా లేదా ఇతర ప్రముఖ బ్యాంకుల పేరుతో వస్తున్న నకిలీ సందేశాల పట్ల మనం చాలా అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ముఖ్యంగా రూ. 9999 రివార్డు పాయింట్లు ఉన్నాయని, ఈరోజే గడువు ముగుస్తుందని వచ్చే సందేశాలు కేవలం మిమ్మల్ని బురిడీ కొట్టించడానికే అని గమనించాలి. ఇటువంటి సందేశాల కింద ఉండే లింకులు లేదా APK ఫైళ్లను క్లిక్ చేయడం వల్ల మీ వ్యక్తిగత సమాచారం చోరీకి గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. సైబర్ నేరగాళ్లు కొత్త కొత్త మార్గాల్లో ప్రజలను వంచించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. అందుకే ఆన్లైన్ లావాదేవీలు చేసేటప్పుడు మనం ఎంతో జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
Cyber Safety నియమాలను పాటించడం ద్వారా మన కష్టార్జితాన్ని కాపాడుకోవచ్చు. సాధారణంగా బ్యాంకులు ఎప్పుడూ వాట్సాప్ ద్వారా యాప్లను ఇన్స్టాల్ చేసుకోమని కోరవు. ఒకవేళ మీకు ఏదైనా సందేశం అనుమానాస్పదంగా అనిపిస్తే, వెంటనే మీ బ్యాంక్ అధికారిక వెబ్సైట్ RBI Website ను సందర్శించడం లేదా నేరుగా బ్రాంచ్ కి వెళ్లి సంప్రదించడం ఉత్తమం. అనధికారిక సోర్సెస్ నుండి వచ్చే ఏపీకే (APK) ఫైల్స్ మీ ఫోన్లో ఇన్స్టాల్ చేయడం వల్ల మీ మొబైల్ పూర్తిగా హ్యాకర్ల నియంత్రణలోకి వెళ్తుంది. ఇది మీ ఫోన్లోని కాంటాక్ట్స్, మెసేజ్లు మరియు బ్యాంకింగ్ వివరాలను దొంగిలించడానికి వారికి అవకాశం కల్పిస్తుంది.
ప్రస్తుతం వ్యాపిస్తున్న ‘బీఓఐ మొబైల్.ఏపీకే’ వంటి ఫైల్స్ వైరస్లతో నిండి ఉంటాయి. వీటిని క్లిక్ చేయగానే మీ ఫోన్ నంబరు పేరు ఆటోమేటిక్గా మారిపోవడం లేదా మీ ప్రమేయం లేకుండానే మీ కాంటాక్ట్స్కు అదే వైరస్ ఫైల్ వెళ్లడం జరుగుతుంది. ఇది ఒక గొలుసుకట్టు చర్యలాగా వ్యాపిస్తుంది. ఒకవేళ మీరు ఏదైనా వాట్సాప్ గ్రూపులో ఉంటే, ఆ గ్రూప్ పేరు కూడా మారిపోయి అందరికీ ఈ ఫేక్ మెసేజ్లు వెళ్తాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో Cyber Safety అవగాహన మాత్రమే మనల్ని రక్షిస్తుంది. గుర్తుంచుకోండి, ఉచితంగా డబ్బులు వస్తాయనే ఆశే సైబర్ నేరగాళ్లకు పెట్టుబడి.
ఒకవేళ మీరు పొరపాటున ఇటువంటి లింక్లను క్లిక్ చేసి ఉంటే, ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా మీ ఫోన్ను ‘ఫ్యాక్టరీ రీసెట్’ చేయాలి. దీనివల్ల ఫోన్లోని మాల్వేర్ తొలగించబడుతుంది. అలాగే మీ బ్యాంక్ టోల్ ఫ్రీ నంబర్కు కాల్ చేసి ఖాతాను వెంటనే ఫ్రీజ్ చేయమని కోరాలి. సైబర్ నేరాలకు గురైనప్పుడు వెంటనే 1930 నంబర్కు కాల్ చేయడం లేదా Cyber Crime Portal లో ఫిర్యాదు చేయడం చాలా ముఖ్యం. మీ డిజిటల్ భద్రత కోసం ఎప్పటికప్పుడు పాస్వర్డ్లను మారుస్తూ ఉండాలి. రెండు అంచెల ప్రామాణీకరణ (Two-Factor Authentication) ఉపయోగించడం ద్వారా అదనపు రక్షణ లభిస్తుంది.
ముగింపుగా, Cyber Safety అనేది కేవలం ఒక పదం కాదు, అది మన జీవనశైలిలో భాగం కావాలి. అపరిచిత వ్యక్తుల నుండి వచ్చే సందేశాలను నమ్మకండి. బ్యాంక్ రివార్డులు, లాటరీలు, లేదా తక్కువ ధరకే వస్తువులు వంటి ఆఫర్ల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండండి. మీరు సురక్షితంగా ఉండటమే కాకుండా మీ చుట్టూ ఉన్నవారికి కూడా ఈ విషయాలపై అవగాహన కల్పించండి. డిజిటల్ లావాదేవీలు చేసేటప్పుడు అధికారిక యాప్లను మాత్రమే వాడండి. ప్లే స్టోర్ లేదా యాపిల్ యాప్ స్టోర్ నుండి మాత్రమే యాప్లను డౌన్లోడ్ చేసుకోండి. మీ భద్రత మీ చేతుల్లోనే ఉంది.
Cyber Safety కోసం ముఖ్యమైన సూచనలు:
- Cyber Safety కోసం ఎప్పుడూ తెలియని లింక్లపై క్లిక్ చేయవద్దు.
- బ్యాంక్ వివరాలు లేదా OTP ఎవరితోనూ పంచుకోవద్దు.
- మొబైల్ సాఫ్ట్వేర్ను ఎప్పటికప్పుడు అప్డేట్ చేస్తూ ఉండండి.
- బబ్లిక్ వై-ఫై (Public Wi-Fi) ఉపయోగించి బ్యాంకింగ్ లావాదేవీలు చేయకండి.
- మీ యూపీఐ (UPI) పిన్ నంబర్ను ఎవరికీ తెలియకుండా రహస్యంగా ఉంచండి.
