Dr Komal Nadh, Psychiatrist, explains Bipolar Disorder, its symptoms, causes, treatment and lifestyle management. This interview is about mental health awareness and World Bipolar Day.

హైదరాబాద్: ప్రతి ఏటా మార్చి 30న ప్రపంచవ్యాప్తంగా ‘వరల్డ్ బైపోలార్ డే’ (World Bipolar Day) నిర్వహిస్తారు. అసలు ఈ వ్యాధి లక్షణాలు ఏమిటి? చికిత్స మార్గాలు ఏమున్నాయి? అనే అంశాలపై ఎర్రగడ్డ ప్రభుత్వ మానసిక చికిత్సాలయం (IMH) లో జూనియర్ రెసిడెంట్ డాక్టర్ కోమల్ నాథ్, MBBS, MD (సైకియాట్రీ) గారితో ప్రత్యేక ముఖాముఖి.గంజాయి విక్రయాలపై ఉక్కుపాదం – మచిలీపట్నం పోలీసుల అండర్ కవర్ ఆపరేషన్||Machilipatnam Police Crack Down on Ganja Dealers

ప్రపంచంలో మనుషుల ఆరోగ్యం గురించి మాట్లాడితే చాలా మంది శారీరక ఆరోగ్యాన్ని మాత్రమే గుర్తు పెట్టుకుంటారు. కానీ మానసిక ఆరోగ్యం కూడా అంతే ముఖ్యమైనది. ఈ మానసిక ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెంచడానికి ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 30న ప్రపంచ బైపోలార్ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు. ఈ రోజు ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానసిక ఆరోగ్యంపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడానికి, ముఖ్యంగా బైపోలార్ డిజార్డర్ అనే మానసిక వ్యాధి గురించి తెలియజేయడానికి నిర్వహిస్తారు. According to Psychology Today

బైపోలార్ డిజార్డర్ అనేది ఒక మానసిక ఆరోగ్య సమస్య. ఈ వ్యాధి ఉన్న వ్యక్తుల మనస్థితి (Mood) చాలా ఎక్కువగా మారుతూ ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు వారు చాలా ఆనందంగా, ఉత్సాహంగా, ఎక్కువగా మాట్లాడేలా ఉంటారు. దీనిని మేనియా (Mania) అంటారు. మరికొన్ని సార్లు వారు చాలా నిరాశగా, ఒంటరిగా ఉండాలని అనిపిస్తూ, ఏ పని చేయాలనిపించకుండా ఉంటారు. దీనిని డిప్రెషన్ (Depression) అంటారు. ఈ రెండు దశలు మారుతూ ఉండటం వల్ల దీనిని బైపోలార్ డిజార్డర్ అంటారు.నర్సరావుపేట :రైలుపట్టాల వైపు నడిచిన అడుగులు… సమయానికి స్పందించిన పోలీసులు కాపాడిన ఒక ప్రాణం

ప్రపంచ బైపోలార్ దినోత్సవాన్ని మార్చి 30న జరపడానికి ఒక ముఖ్య కారణం ఉంది. ఈ రోజు ప్రముఖ చిత్రకారుడు విన్సెంట్ వాన్ గోగ్ జన్మదినం. ఆయన ప్రపంచ ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు. ఆయన వేసిన చిత్రాలు ప్రపంచంలో చాలా ప్రసిద్ధి చెందాయి. కానీ ఆయన జీవితంలో మానసిక సమస్యలు ఎదుర్కొన్నారు. అందుకే ఆయన జన్మదినాన్ని ప్రపంచ బైపోలార్ దినోత్సవంగా గుర్తించారు. దీని ద్వారా మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారిని తక్కువగా చూడకూడదని, వారికి సహాయం చేయాలని ప్రపంచానికి తెలియజేస్తున్నారు.

బైపోలార్ డిజార్డర్ ఉన్న వ్యక్తుల్లో కొన్ని లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఉదాహరణకు చాలా ఎక్కువగా మాట్లాడటం, నిద్ర తక్కువగా పడటం, ఒక్కసారిగా చాలా ఆనందంగా ఉండటం, తరువాత చాలా నిరాశగా మారటం, కోపం ఎక్కువగా రావడం, ఏ పనిలోనూ ఆసక్తి లేకపోవడం, అలసటగా అనిపించడం, ఒంటరిగా ఉండాలని అనిపించడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. Mental Health Crisis Is a Medical Emergency: Hospital Care Prevents Accidents, Says Dr. Komal Nadh :నదిలో దూకేందుకు ప్రయత్నించిన తల్లి, పిల్లలను రక్షించిన ఎన్‌టీఆర్ జిల్లా ట్రాఫిక్ పోలీసులు:

చాలా మంది మానసిక వ్యాధి అంటే భయపడతారు లేదా చెప్పడానికి సిగ్గుపడతారు. కానీ ఇది కూడా ఒక సాధారణ వ్యాధిలానే. జ్వరం వచ్చినప్పుడు డాక్టర్ దగ్గరకు వెళ్తాం. అలాగే మానసిక సమస్యలు ఉన్నప్పుడు కూడా డాక్టర్ దగ్గరకు వెళ్లాలి. సరైన మందులు, కౌన్సెలింగ్, కుటుంబ సహాయం ఉంటే బైపోలార్ డిజార్డర్ ఉన్న వ్యక్తులు కూడా సాధారణ జీవితాన్ని గడపగలరు. Global Psychiatry Meet Stresses on Optimizing Treatment and Diagnosis: ఫ్రంటియర్స్ ఇన్ సైకియాట్రీ – 2025 వర్చువల్ కాన్ఫరెన్స్

మానసిక ఆరోగ్యం బాగుండాలంటే కొన్ని విషయాలు పాటించాలి. ప్రతిరోజూ సరైన సమయానికి నిద్రపోవాలి. మంచి ఆహారం తినాలి. వ్యాయామం చేయాలి. ఒత్తిడి తగ్గించుకోవాలి. మన సమస్యలను కుటుంబ సభ్యులతో లేదా స్నేహితులతో మాట్లాడాలి. ఒంటరిగా అన్ని సమస్యలను భరించకూడదు. మనసు బాగోలేకపోతే అది కూడా ఒక ఆరోగ్య సమస్యే అని గుర్తుంచుకోవాలి.

ప్రపంచ బైపోలార్ దినోత్సవం మనకు ఒక ముఖ్యమైన సందేశం ఇస్తుంది. అది ఏమిటంటే – మానసిక ఆరోగ్యం కూడా శారీరక ఆరోగ్యంలాగే చాలా ముఖ్యమైనది. బైపోలార్ వంటి మానసిక వ్యాధులు ఉన్నవారిని తక్కువగా చూడకూడదు. వారికి ప్రేమ, సహాయం, సహనం ఇవ్వాలి. సమాజంలో ప్రతి ఒక్కరూ మానసిక ఆరోగ్యంపై అవగాహన కలిగి ఉండాలి.Sensation: Asifabad Ganja Cultivation in Cotton Field – 32 Plants Seized||సంచలనం: పత్తి చేనులో ఆసిఫాబాద్ గంజాయి సాగు – 32 మొక్కలు స్వాధీనం

చివరిగా ఒక మంచి సందేశం –
“ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం. మన శరీరం మాత్రమే కాదు, మనసు కూడా ఆరోగ్యంగా ఉండాలి. మానసిక ఆరోగ్యం గురించి మాట్లాడటం తప్పు కాదు. సహాయం తీసుకోవడం బలహీనత కాదు. అది ధైర్యం.”

ప్రశ్న 1: బైపోలార్ డిజార్డర్ అంటే అసలు ఏమిటి? సాధారణ కోపం, బాధతో దీనికి తేడా ఏమిటి?

సమాధానం (డాక్టర్):ప్రతి మనిషికి కోపం, ఆనందం, బాధ, నిరాశ ఇవన్నీ సహజమైన భావోద్వేగాలు. కానీ బైపోలార్ డిజార్డర్ ఉన్న వ్యక్తుల్లో ఈ భావోద్వేగాలు చాలా ఎక్కువగా, చాలా రోజుల పాటు ఉంటాయి.
ఉదాహరణకు సాధారణ మనిషికి మంచి వార్త వస్తే సంతోషపడతాడు, కానీ బైపోలార్ మేనియా ఉన్న వ్యక్తి తనను చాలా గొప్పవాడినని, ప్రపంచాన్ని మార్చేస్తానని, తన దగ్గర చాలా డబ్బు ఉందని, పెద్ద పెద్ద ప్లాన్లు చెబుతాడు.
అలాగే చిన్న సమస్య వచ్చినా సాధారణ మనిషి బాధపడతాడు కానీ బైపోలార్ డిప్రెషన్ ఉన్న వ్యక్తి జీవితమే అయిపోయిందని, బ్రతకడం అవసరం లేదని అనుకుంటాడు.
అంటే భావోద్వేగాలు చాలా ఎక్కువగా పైకి, చాలా ఎక్కువగా కిందకి మారుతూ ఉండటం బైపోలార్ డిజార్డర్.

ప్రశ్న 2: ఈ వ్యాధి ఎక్కువగా ఏ వయసులో మొదలవుతుంది? ఎందుకు యువతలో ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది

సమాధానం (డాక్టర్):బైపోలార్ డిజార్డర్ ఎక్కువగా 15 నుండి 30 సంవత్సరాల మధ్య వయసులో మొదలవుతుంది. ఇది చదువు, ఉద్యోగం, ప్రేమ, కుటుంబ ఒత్తిడి, భవిష్యత్తు గురించి టెన్షన్ ఎక్కువగా ఉండే వయసు.
ఈ సమయంలో నిద్ర సరిగా లేకపోవడం, ఒత్తిడి, మానసిక దెబ్బలు (failure, breakup, job stress) వంటి కారణాలు ఈ వ్యాధిని బయటకు తీసుకువస్తాయి.
చాలా మంది మొదట ఇది వ్యాధి అని గుర్తించరు. “ఇవ్వాళ చాలా హ్యాపీగా ఉన్నాడు, రేపు చాలా సైలెంట్‌గా ఉన్నాడు” అని అనుకుంటారు. కానీ ఇది మూడ్ డిసీజ్ అని ఆలస్యంగా తెలుస్తుంది

ప్రశ్న 3: మేనియా (Mania) అంటే ఏమిటి? మేనియా ఉన్న వ్యక్తి ఎలా ప్రవర్తిస్తాడు?

సమాధానం (డాక్టర్):మేనియా అనేది బైపోలార్‌లో ఒక దశ. ఈ దశలో వ్యక్తి చాలా ఉత్సాహంగా, చాలా శక్తిగా, చాలా కాన్ఫిడెంట్‌గా ఉంటాడు. కానీ అది సాధారణ ఉత్సాహం కాదు – అతి ఉత్సాహం.
మేనియాలో ఉన్న వ్యక్తి:

• చాలా ఎక్కువగా మాట్లాడుతాడు
• రాత్రి నిద్రపోకపోయినా అలసట ఉండదు
• తనను చాలా గొప్పవాడినని అనుకుంటాడు
• చాలా డబ్బు ఖర్చు చేస్తాడు
• కొత్త కొత్త ప్లాన్లు వేస్తాడు
• కోపం కూడా త్వరగా వస్తుంది
• అపరిచితులతో కూడా ఎక్కువగా మాట్లాడతాడు

కొన్ని సందర్భాల్లో తాను మంత్రి అవుతాను, పెద్ద బిజినెస్‌మ్యాన్ అవుతాను, నా దగ్గర కోట్ల రూపాయలు ఉన్నాయి అని కూడా చెప్పవచ్చు. ఇది అతని తప్పు కాదు, వ్యాధి లక్షణం.

ప్రశ్న 4: డిప్రెషన్ దశలో వ్యక్తి ఎలా ఉంటాడు?

సమాధానం (డాక్టర్):డిప్రెషన్ దశలో వ్యక్తి పూర్తిగా మారిపోతాడు. ముందుగా చాలా మాట్లాడిన వ్యక్తి ఒక్కసారిగా సైలెంట్ అయిపోతాడు.
డిప్రెషన్‌లో ఉన్న వ్యక్తి:

• ఎవరికీ మాట్లాడడు
• ఏ పని చేయాలనిపించదు
• అలసటగా ఉంటుంది
• ఆకలి తగ్గిపోతుంది లేదా ఎక్కువ తింటాడు
• నిద్ర ఎక్కువగా పడతాడు లేదా అసలు నిద్ర రాదు
• తనకు విలువ లేదని అనుకుంటాడు
• జీవితంపై ఆశ తగ్గిపోతుంది
• కొన్ని సందర్భాల్లో ఆత్మహత్య ఆలోచనలు కూడా వస్తాయి
• ఇది చాలా ప్రమాదకరమైన దశ. ఈ సమయంలో కుటుంబ సభ్యులు చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

ప్రశ్న 5: బైపోలార్ డిజార్డర్ ఎందుకు వస్తుంది? దీనికి అసలు కారణం ఏమిటి?

సమాధానం (డాక్టర్):బైపోలార్ డిజార్డర్ కి ఒకే ఒక్క కారణం ఉండదు. ఇది చాలా కారణాల వల్ల వస్తుంది.
ప్రధాన కారణాలు:

1. కుటుంబంలో ఎవరికైనా ఈ వ్యాధి ఉండటం (Genetic)
2. మెదడులో డోపమైన్, సెరోటోనిన్ వంటి రసాయనాల అసమతుల్యత
3. నిద్ర లేకపోవడం
4. ఎక్కువ ఒత్తిడి
5. మానసిక షాక్ (failures, breakup, job loss)
6. మద్యం, డ్రగ్స్ వాడటం

అంటే ఇది బలహీనత వల్ల వచ్చే వ్యాధి కాదు. ఇది మెదడుకు సంబంధించిన వ్యాధి. సరైన చికిత్సతో పూర్తిగా కంట్రోల్‌లో ఉంచవచ్చు.

ప్రశ్న 6: మేనియా దశలో నిద్ర ఎందుకు తగ్గిపోతుంది? ఇది ఎందుకు ముఖ్యమైన లక్షణం?

సమాధానం (డాక్టర్):మేనియా దశలో మెదడులో ఉత్సాహానికి సంబంధించిన రసాయనాలు (డోపమైన్ వంటి) ఎక్కువగా విడుదల అవుతాయి. అందువల్ల వ్యక్తికి అలసట అనిపించదు. సాధారణ మనిషి ఒక రాత్రి నిద్రపోకపోతే మరుసటి రోజు చాలా అలసటగా ఉంటుంది. కానీ బైపోలార్ మేనియా ఉన్న వ్యక్తి రాత్రంతా నిద్రపోకపోయినా ఉదయం చాలా ఎనర్జీతో కనిపిస్తాడు.
ఇది బైపోలార్‌లో చాలా ముఖ్యమైన లక్షణం. చాలా సందర్భాల్లో మేనియా మొదలయ్యే ముందు నిద్ర తగ్గిపోవడం మొదటి సంకేతం. కాబట్టి కుటుంబ సభ్యులు గమనించాల్సిన మొదటి లక్షణం – నిద్ర తగ్గిపోవడం.

ప్రశ్న 7: మేనియా ఉన్న వ్యక్తి డబ్బు విషయంలో ఎందుకు ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తాడు?

సమాధానం (డాక్టర్):మేనియా దశలో వ్యక్తికి తన మీద చాలా ఎక్కువ నమ్మకం (Over confidence) వస్తుంది. తాను ఏదైనా చేయగలను, చాలా డబ్బు సంపాదిస్తాను, నాకు ఎలాంటి సమస్య రాదు అని అనుకుంటాడు.
అందువల్ల అవసరం లేని వస్తువులు కొనడం, అప్పులు చేయడం, పెద్ద పెద్ద వ్యాపారాలు పెట్టడం, దానాలు చేయడం, జూదం ఆడటం వంటి పనులు చేస్తారు.
తరువాత డిప్రెషన్ దశలోకి వచ్చినప్పుడు తాను చేసిన ఖర్చులు, అప్పులు గుర్తుకు వచ్చి చాలా బాధపడతాడు. అందుకే మేనియా దశలో కుటుంబ సభ్యులు డబ్బు, ATM కార్డులు, ఆన్‌లైన్ ట్రాన్సాక్షన్లు జాగ్రత్తగా చూడాలి.

ప్రశ్న 8: మేనియా ఉన్న వ్యక్తి మాట్లాడే విధానం ఎలా మారుతుంది?

సమాధానం (డాక్టర్):మేనియాలో ఉన్న వ్యక్తి చాలా వేగంగా మాట్లాడుతాడు. దీనిని మెడికల్ భాషలో “Pressure of speech” అంటారు.అవతలి వ్యక్తికి మాట్లాడే అవకాశం ఇవ్వకుండా వరుసగా మాట్లాడుతుంటాడు. ఒక విషయం నుంచి మరో విషయానికి వెంటనే మారిపోతాడు. మాటలకు సరైన క్రమం ఉండదు.
ఉదాహరణకు ఉద్యోగం గురించి మాట్లాడుతుండగా ఒక్కసారిగా రాజకీయాలు, తరువాత సినిమా, తరువాత బిజినెస్ – ఇలా విషయాలు మారుతూ ఉంటాయి.
కొన్ని సందర్భాల్లో ఫోన్‌లో గంటల తరబడి మాట్లాడుతుంటారు. ఇది కూడా మేనియా లక్షణం.

ప్రశ్న 9: బైపోలార్ డిప్రెషన్ సాధారణ డిప్రెషన్ కంటే ఎందుకు ప్రమాదకరం?

సమాధానం (డాక్టర్):బైపోలార్ డిప్రెషన్ ప్రమాదకరం కావడానికి ఒక ముఖ్య కారణం ఉంది. మేనియా దశలో ఉన్నప్పుడు వ్యక్తి చాలా పనులు చేస్తాడు – డబ్బు ఖర్చు చేస్తాడు, గొడవలు పడతాడు, తప్పులు చేస్తాడు.
తరువాత డిప్రెషన్ దశలోకి వచ్చినప్పుడు తాను చేసిన పనులు గుర్తుకు వచ్చి చాలా నేరభావన (Guilt) కు గురవుతాడు. “నేను ఎందుకు ఇలా చేశాను, నా జీవితాన్ని నేనే పాడుచేసుకున్నాను” అని అనుకుంటాడు.
ఈ సమయంలో ఆత్మహత్య ఆలోచనలు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువ. అందుకే బైపోలార్ డిప్రెషన్‌ను చాలా సీరియస్‌గా తీసుకోవాలి.

ప్రశ్న 10: డిప్రెషన్‌లో శారీరక నొప్పులు కూడా ఎందుకు వస్తాయి?

సమాధానం (డాక్టర్):చాలా మంది డిప్రెషన్ ఉన్నవారు “నాకు తలనొప్పి, ఒళ్ళు నొప్పి, నడుము నొప్పి” అని చెబుతారు. కానీ పరీక్షలు చేస్తే ఏమీ ఉండదు.
మనసులో ఉన్న బాధ, టెన్షన్, నిరాశ శరీరంపై ప్రభావం చూపుతుంది. దీనిని “Psychosomatic symptoms” అంటారు.అంటే మనసు పడుతున్న బాధ శరీర నొప్పిగా కనిపిస్తుంది. కాబట్టి చాలా సార్లు శారీరక నొప్పులు ఉన్నప్పుడు కూడా మానసిక ఆరోగ్యాన్ని పరీక్షించాలి.

ప్రశ్న 11: బైపోలార్ డిజార్డర్‌ను ఎలా నిర్ధారిస్తారు? ఏమైనా రక్త పరీక్షలు లేదా స్కాన్ ఉంటాయా?

సమాధానం (డాక్టర్):బైపోలార్ డిజార్డర్‌ను రక్త పరీక్ష ద్వారా లేదా స్కాన్ ద్వారా గుర్తించలేము. ఇది డయాబెటిస్ లేదా థైరాయిడ్ లాగా రిపోర్ట్‌లో కనిపించే వ్యాధి కాదు.
ఈ వ్యాధిని గుర్తించడానికి రోగి ప్రవర్తన, నిద్ర, మాట్లాడే విధానం, ఖర్చు చేసే అలవాటు, కోపం, నిరాశ వంటి లక్షణాలను గమనిస్తాము.
కుటుంబ సభ్యులు చెప్పే హిస్టరీ చాలా ముఖ్యమైనది. ఉదాహరణకు – “ఇద్దిరోజులుగా నిద్రపోవడం లేదు, చాలా మాట్లాడుతున్నాడు, డబ్బు ఖర్చు చేస్తున్నాడు, తరువాత ఒక్కసారిగా సైలెంట్ అయిపోయాడు” వంటి వివరాలు చాలా ఉపయోగపడతాయి.
అంటే ఇది పరీక్షలతో కాకుండా లక్షణాలు మరియు ప్రవర్తన ఆధారంగా గుర్తించే వ్యాధి.

ప్రశ్న 12: చాలా మంది బైపోలార్‌ను దెయ్యం పట్టింది, మంత్రం చేశారని అనుకుంటారు. దీనిపై మీ అభిప్రాయం?

సమాధానం (డాక్టర్):ఇది చాలా పెద్ద అపోహ. ఇంకా చాలా మంది మానసిక వ్యాధులను దెయ్యం, మంత్రం, శాపం అని నమ్ముతున్నారు.దీని వల్ల వారు ముందుగా బాబాలు, మంత్రగాళ్లు, పూజలు, కొట్టడం, కట్టేయడం వంటి పనులు చేస్తారు. ఇలా చేయడం వల్ల రోగి పరిస్థితి ఇంకా చెడిపోతుంది.
బైపోలార్ ఒక పిచ్చి కాదు, దెయ్యం కాదు, ఇది మెదడుకు సంబంధించిన ఒక వైద్య సమస్య.
జ్వరం వచ్చినప్పుడు డాక్టర్ దగ్గరకు వెళ్తాం కదా, అలాగే మానసిక సమస్య వచ్చినప్పుడు కూడా సైకియాట్రిస్ట్ దగ్గరకు వెళ్లాలి.

ప్రశ్న 13: బైపోలార్ మందులు వాడితే అలవాటు పడిపోతాయా? జీవితాంతం మందులు వేసుకోవాలా

సమాధానం (డాక్టర్):
చాలా మంది ఇదే ప్రశ్న అడుగుతారు. బైపోలార్ మందులు డ్రగ్స్ లాగా అలవాటు పడిపోవు. ఇవి మెదడులో రసాయనాలను సరిచేసే మందులు.
మందులు కొన్ని నెలలు వేసుకుని ఆపేస్తే వ్యాధి మళ్ళీ వస్తుంది. కొందరికి 2–3 సంవత్సరాలు మందులు అవసరం అవుతాయి, కొందరికి ఇంకా ఎక్కువ కాలం అవసరం అవుతుంది.
మందులు ఆపాలా వద్దా అనేది డాక్టర్ మాత్రమే నిర్ణయించాలి. మనమే మందులు ఆపేస్తే మళ్ళీ మేనియా లేదా డిప్రెషన్ వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది.

ప్రశ్న 14: బైపోలార్ పూర్తిగా నయం అవుతుందా

సమాధానం (డాక్టర్):బైపోలార్ డిజార్డర్‌ను పూర్తిగా పోయే వ్యాధిగా చెప్పలేము, కానీ పూర్తిగా కంట్రోల్‌లో ఉంచగలం.డయాబెటిస్ ఉన్నవారు మందులు వేసుకుని సాధారణంగా జీవిస్తారు కదా, అలాగే బైపోలార్ ఉన్నవారు కూడా మందులు, కౌన్సెలింగ్, మంచి నిద్ర, వ్యాయామం, స్ట్రెస్ తగ్గించడం ద్వారా పూర్తిగా సాధారణ జీవితాన్ని గడపవచ్చు.
చాలా మంది ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు, పెళ్లి చేసుకున్నారు, మంచి జీవితాన్ని గడుపుతున్నారు.

ప్రశ్న 15: షాక్ ట్రీట్మెంట్ (ECT) అంటే ఏమిటి? అది ప్రమాదకరమా?

సమాధానం (డాక్టర్):చాలా మంది సినిమాలు చూసి షాక్ ట్రీట్మెంట్ అంటే భయపడతారు. కానీ నిజానికి ఇప్పుడు ఇచ్చే ECT చాలా సురక్షితం.
రోగికి ముందుగా మత్తు మందు (Anesthesia) ఇస్తారు. తరువాత చిన్న ఎలక్ట్రిక్ స్టిమ్యులేషన్ ఇస్తారు. రోగికి నొప్పి అనిపించదు.చాలా తీవ్రమైన డిప్రెషన్, ఆత్మహత్య ఆలోచనలు, చాలా ఎక్కువ మేనియా ఉన్నప్పుడు ECT చాలా త్వరగా పనిచేస్తుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో ఇది ప్రాణదాత లాంటిది.

ప్రశ్న 16: బైపోలార్ రోగికి కౌన్సెలింగ్ ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతుంది?

సమాధానం (డాక్టర్):బైపోలార్ చికిత్సలో మందులు చాలా ముఖ్యమైనవి. కానీ మందులు మాత్రమే సరిపోవు. కౌన్సెలింగ్ కూడా చాలా అవసరం.
కౌన్సెలింగ్ ద్వారా రోగికి తన వ్యాధి గురించి అవగాహన కల్పిస్తాం. మేనియా మొదలయ్యే ముందు వచ్చే లక్షణాలు, డిప్రెషన్ మొదలయ్యే ముందు వచ్చే లక్షణాలు గుర్తించడం నేర్పిస్తాం.
స్ట్రెస్‌ను ఎలా తగ్గించాలి, కోపాన్ని ఎలా నియంత్రించాలి, నిద్ర ఎలా మెరుగుపరుచుకోవాలి వంటి విషయాలు కూడా కౌన్సెలింగ్‌లో నేర్పిస్తాం.
కౌన్సెలింగ్ వల్ల రోగి తన వ్యాధిని అర్థం చేసుకుని, తిరిగి మళ్ళీ ఎపిసోడ్ రాకుండా జాగ్రత్త పడగలడు.

ప్రశ్న 17: ఇంట్లో కుటుంబ సభ్యులు బైపోలార్ రోగితో ఎలా ప్రవర్తించాల

సమాధానం (డాక్టర్):కుటుంబ సభ్యుల పాత్ర చాలా ముఖ్యమైనది.
మేనియాలో ఉన్నప్పుడు రోగితో వాదించకూడదు. ఎందుకంటే అతను తన మాటే నిజమని నమ్ముతాడు.
డిప్రెషన్‌లో ఉన్నప్పుడు “నీకేం తక్కువ? ధైర్యంగా ఉండు” అని మందలించకూడదు. అలా అంటే వారు ఇంకా బాధపడతారు.
మందులు వేసుకునేలా చూడాలి, డాక్టర్ దగ్గరకు తీసుకెళ్లాలి, ఒంటరిగా ఉండనివ్వకూడదు.
ప్రేమగా, సహనంతో, అర్థం చేసుకుని ప్రవర్తిస్తే రోగి త్వరగా కోలుకుంటాడు.

ప్రశ్న 18: రోగి మందులు వేసుకోనని చెబితే ఏమి చేయాలి?¹

సమాధానం (డాక్టర్):ఇది చాలా సాధారణ సమస్య. మేనియా దశలో ఉన్నప్పుడు “నాకు ఏమీ లేదు, నేను బాగానే ఉన్నాను” అని చెప్పి మందులు వేయడానికి నిరాకరిస్తారు.
అలాంటి సమయంలో కుటుంబ సభ్యులు గొడవ పడకూడదు. బలవంతం చేయకూడదు.
ప్రేమగా మాట్లాడి, డాక్టర్ దగ్గరకు తీసుకెళ్లాలి. అవసరమైతే ఇంజెక్షన్ రూపంలో ఇచ్చే మందులు కూడా ఉన్నాయి.
ముఖ్యంగా రోగి బాగున్నప్పుడు ముందుగానే “మళ్ళీ ఇలా అయితే మందులు వేసుకుంటాను” అని ఒప్పందం చేసుకోవాలి.

ప్రశ్న 19: పెళ్లి చేస్తే బైపోలార్ తగ్గిపోతుందా?

సమాధానం (డాక్టర్):చాలా కుటుంబాలు ఈ పెద్ద తప్పు చేస్తాయి. “పెళ్లి చేస్తే సరి అవుతుంది” అని అనుకుంటారు.
కానీ పెళ్లి అంటే బాధ్యతలు, ఒత్తిడి, కొత్త వాతావరణం – ఇవన్నీ ఉంటాయి. వ్యాధి కంట్రోల్‌లో లేకపోతే పరిస్థితి ఇంకా చెడిపోతుంది.
కాబట్టి బైపోలార్ కంట్రోల్‌లో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే పెళ్లి గురించి ఆలోచించాలి.
అలాగే పెళ్లి ముందు భాగస్వామికి నిజం చెప్పాలి. దాచిపెట్టి పెళ్లి చేయడం పెద్ద సమస్యలకు దారితీస్తుంది.

ప్రశ్న 20: బైపోలార్ రోగులకు నిద్ర ఎంత ముఖ్యము

సమాధానం (డాక్టర్):బైపోలార్ రోగులకు నిద్ర చాలా చాలా ముఖ్యమైనది.
ఒక్కరోజు నిద్ర సరిగా లేకపోయినా మేనియా వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి పడుకోవాలి, ఒకే సమయానికి లేవాలి. రాత్రి 10–11 లోపు నిద్రపోవడం మంచిది.
మొబైల్, టీవీ, కాఫీ, టీ రాత్రి సమయంలో తగ్గించాలి.
నిద్రను కాపాడుకోవడం అంటే బైపోలార్‌ను కంట్రోల్‌లో ఉంచినట్టే.

ప్రశ్న 21: బైపోలార్ రోగులు ఆహారం విషయంలో ఏ జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?

సమాధానం (డాక్టర్):బైపోలార్ రోగులు ముఖ్యంగా నిద్రను ప్రభావితం చేసే ఆహారాలను తగ్గించాలి. కాఫీ, టీ, ఎనర్జీ డ్రింక్స్ ఎక్కువగా తాగకూడదు. ఇవి నిద్ర తగ్గిస్తాయి.
లిథియం వంటి మందులు వాడే వారు ఉప్పు ఎక్కువగా తినకూడదు మరియు రోజూ తగినంత నీరు తాగాలి.
మద్యం, గంజాయి, డ్రగ్స్ పూర్తిగా మానేయాలి. ఇవి మందుల ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తాయి.
పండ్లు, కూరగాయలు, ప్రోటీన్ ఉన్న ఆహారం తీసుకుంటే మూడ్ స్థిరంగా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది.

ప్రశ్న 22: వ్యాయామం బైపోలార్ రోగులకు ఎలా ఉపయోగపడుతుంది

సమాధానం (డాక్టర్):రోజూ వ్యాయామం చేయడం వల్ల మెదడులో ఎండార్ఫిన్స్ అనే హార్మోన్లు విడుదల అవుతాయి. ఇవి మనసు ప్రశాంతంగా ఉండటానికి సహాయపడతాయి.
రోజుకు కనీసం 30 నిమిషాల నడక, యోగా, ప్రాణాయామం చేస్తే డిప్రెషన్ తగ్గుతుంది, నిద్ర బాగా పడుతుంది, స్ట్రెస్ తగ్గుతుంది.
మందులతో పాటు వ్యాయామం కూడా చికిత్సలో ఒక భాగం అని గుర్తుంచుకోవాలి.

ప్రశ్న 23: బైపోలార్ ఉన్నవారు ఉద్యోగం చేయగలరా? సాధారణ జీవితం గడపగలరా?

సమాధానం (డాక్టర్):ఖచ్చితంగా చేయగలరు. సరైన చికిత్స తీసుకుంటే బైపోలార్ ఉన్నవారు కూడా ఇతరుల్లాగే ఉద్యోగం చేయగలరు, వ్యాపారం చేయగలరు, కుటుంబాన్ని చూసుకోగలరు.
ముఖ్యంగా మందులు రెగ్యులర్‌గా వేసుకోవడం, నిద్ర సరిగ్గా పడటం, స్ట్రెస్ తగ్గించడం చాలా ముఖ్యం.
చాలా మంది బైపోలార్ ఉన్నప్పటికీ మంచి స్థాయికి చేరుకున్నారు.

ప్రశ్న 24: బైపోలార్ ఉన్నవారు గొప్ప స్థాయికి చేరుకున్న ఉదాహరణలు ఉన్నాయా?

సమాధానం (డాక్టర్):అవును, ప్రపంచంలో చాలా మంది గొప్ప వ్యక్తులు బైపోలార్ లేదా డిప్రెషన్ సమస్యలను ఎదుర్కొన్నారు.
Vincent van Gogh, Abraham Lincoln, Winston Churchill, Stephen Fry వంటి ప్రముఖులు మానసిక సమస్యలు ఉన్నప్పటికీ ప్రపంచంలో గొప్ప స్థాయికి చేరుకున్నారు.
దీని అర్థం – బైపోలార్ ఉన్నవారు బలహీనులు కాదు. సరైన చికిత్స ఉంటే వారు గొప్పగా ఎదగగల

ప్రశ్న 25: చివరగా ప్రజలకు మీరు చెప్పాలనుకునే సందేశం ఏమిటి

సమాధానం (డాక్టర్):మానసిక వ్యాధులను దాచుకోవద్దు. భయపడవద్దు. ఇది పిచ్చి కాదు, ఇది ఒక మెదడు వ్యాధి.జ్వరం వచ్చినప్పుడు డాక్టర్ దగ్గరకు వెళ్తాం కదా, అలాగే మనసు బాగోలేకపోయినా డాక్టర్ దగ్గరకు వెళ్లాలి.కుటుంబ సభ్యులు కూడా రోగిని అర్థం చేసుకోవాలి, తిట్టకూడదు, అవమానించకూడదు.
సరైన చికిత్స, మందులు, నిద్ర, వ్యాయామం, కుటుంబ సహాయం ఉంటే బైపోలార్ ఉన్నవారు కూడా సంతోషంగా జీవించగలరు.

డాక్టర్ సందేశం:
“మనసును కూడా శరీరం లాగా జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి.
మానసిక ఆరోగ్యం కూడా అంతే ముఖ్యమైనది.”