ఈ కాలంలో యువతలో సోషల్ మీడియా వినియోగం అత్యంత వేగంగా పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా ఉదయం లేవగానే మొబైల్ ఫోన్ చేతిలోకి తీసుకుని, వాట్సాప్, ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్, యూట్యూబ్, ట్విట్టర్ వంటి సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫార్మ్లలో మునిగిపోవడం సాధారణంగా మారింది. ఇది వారి ఆరోగ్యాన్ని, మానసిక పరిస్థితిని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తోందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. తల్లిదండ్రులు ఈ అలవాట్లను గమనించి, పిల్లలకు సరైన మార్గనిర్దేశం చేయాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
సోషల్ మీడియా ప్రభావం పిల్లలపై ఎంత తీవ్రంగా ఉందో, ఇటీవల నిర్వహించిన అధ్యయనాల్లో వెల్లడైంది. ఉదయం లేవగానే ఫోన్ స్క్రీన్ చూడడం వల్ల వారి మెదడుకు తక్షణ ఉల్లాసం కలిగినట్టు అనిపిస్తుంది. కానీ దీని వల్ల రోజంతా మానసిక ఉల్లాసం తగ్గిపోతుంది, దృష్టి, ఏకాగ్రత, విద్యాభ్యాసం, వ్యక్తిత్వ వికాసం వంటి అంశాలు దెబ్బతింటాయి. ముఖ్యంగా, ఉదయం లేవగానే మొబైల్ స్క్రీన్ చూడడం వల్ల మిగతా పనులు ఆలస్యం అవుతాయి, అలసట, నిరుత్సాహం పెరుగుతుంది. ఇది రోజువారీ రొటీన్ను పూర్తిగా మార్చేస్తుంది.
ఈ అలవాటు పిల్లల్లో అనేక మానసిక, శారీరక సమస్యలకు దారితీస్తోంది. ఉదయం లేవగానే సోషల్ మీడియా చూడటం వల్ల నిద్రలేమి, మానసిక ఒత్తిడి, ఆందోళన, డిప్రెషన్ వంటి సమస్యలు పెరుగుతున్నట్లు నిపుణులు చెబుతున్నారు. అంతేకాక, సోషల్ మీడియా కంటెంట్లో నకిలీ వార్తలు, అసత్య ప్రచారాలు, నెగటివ్ మెసేజ్లు ఎక్కువగా ఉండటంతో పిల్లల ఆలోచనా విధానంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతోంది. కొందరికి అసహనం, అసంతృప్తి, అసురక్షిత భావన, అసహజమైన ప్రవర్తన కూడా కనిపిస్తోంది.
సోషల్ మీడియా ద్వారా వచ్చే డిజిటల్ అడిక్షన్ వల్ల పిల్లలు కుటుంబ సభ్యులతో, స్నేహితులతో మానవ సంబంధాలు తగ్గించుకుంటున్నారు. ఫోన్లో ఎక్కువ సమయం గడపడం వల్ల చదువుపై దృష్టి తగ్గిపోతుంది. ఫోకస్ లేకపోవడం, మతిమరుపు, ఒత్తిడి, తక్కువ నిద్ర వంటి సమస్యలు ఎక్కువగా వస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా, స్క్రీన్ టైమ్ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల కళ్ళు ఎర్రబడటం, తలనొప్పి, మెడ నొప్పి, శారీరక అలసట వంటి ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా వస్తున్నాయి.
ఈ సమస్యలను ఎదుర్కొనడంలో తల్లిదండ్రుల పాత్ర చాలా కీలకం. పిల్లలు ఉదయం లేవగానే మొబైల్ స్క్రీన్ చూడకుండా ఉండేందుకు తల్లిదండ్రులు సరైన మార్గదర్శనం ఇవ్వాలి. ఉదయం లేవగానే వ్యాయామం, ధ్యానం, చదువు, ఇతర సృజనాత్మక కార్యకలాపాలకు ప్రోత్సహించాలి. పిల్లలకు సోషల్ మీడియా వినియోగానికి ఒక సమయం, పరిమితి నిర్ణయించాలి. వారితో స్నేహపూర్వకంగా మాట్లాడి, వారి సమస్యలు తెలుసుకుని, అవసరమైన సలహాలు ఇవ్వాలి. పిల్లల్లో డిజిటల్ డిటాక్స్ అలవాటు పెంపొందించాలి.
నిపుణులు సూచిస్తున్న కొన్ని ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు:
- ఉదయం లేవగానే మొబైల్ ఫోన్ను దూరంగా ఉంచాలి.
- పిల్లలకు ఉదయం ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లు నేర్పాలి – వ్యాయామం, ప్రాణాయామం, పుస్తకాలు చదవడం, కుటుంబ సభ్యులతో సంభాషణ.
- సోషల్ మీడియా వినియోగానికి ఒక సమయం, పరిమితి పెట్టాలి.
- పిల్లలతో స్నేహపూర్వకంగా మాట్లాడి, వారి ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచాలి.
- పిల్లల్లో సృజనాత్మకత, ఆటలు, కళలు, ఇతర ఆసక్తులను ప్రోత్సహించాలి.
- డిజిటల్ డిటాక్స్ డేస్ పాటించాలి – ప్రతి వారం ఒక రోజు పూర్తిగా ఫోన్, టీవీ, కంప్యూటర్ల నుంచి దూరంగా ఉండేలా చూడాలి.
- పిల్లల్లో మానసిక ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెంచాలి, అవసరమైతే నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి.
మొత్తంగా, ఉదయం లేవగానే సోషల్ మీడియా వినియోగం పిల్లల భవిష్యత్తుపై, ఆరోగ్యంపై, వ్యక్తిత్వ వికాసంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. తల్లిదండ్రులు పిల్లలకు సానుకూల మార్గనిర్దేశం ఇవ్వడం ద్వారా ఈ సమస్యను అధిగమించవచ్చు. పిల్లల్లో ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి, సృజనాత్మకత, మానవ సంబంధాలు పెంపొందించేలా ప్రోత్సహించాలి. డిజిటల్ ప్రపంచంలో పిల్లలను రక్షించాలంటే, తల్లిదండ్రుల జాగ్రత్త, అవగాహన, ప్రేమే కీలకం1.