Chandole Temple అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్లోని బాపట్ల జిల్లాలో ఉన్న అత్యంత పురాతనమైన మరియు మహిమాన్వితమైన పుణ్యక్షేత్రం. చరిత్ర పుటల్లో ధనధప్రోలు అని పిలువబడే నేటి చందోలు గ్రామం, ఒకప్పుడు వెలనాటి చోళరాజులకు సుమారు మూడు శతాబ్దాల పాటు రాజధానిగా విరాజిల్లింది. ఈ ప్రాంతం కేవలం రాజకీయ కేంద్రంగానే కాకుండా, ఆధ్యాత్మికంగా మరియు సాంస్కృతిక కేంద్రంగా కూడా వెలుగొందింది. అత్యంత ప్రాచీనమైన ఈ Chandole Temple ప్రాంగణంలో వెలసిన లింగోద్భవ స్వామి లింగం దాదాపు 11 అడుగుల ఎత్తు మరియు నాలుగున్నర అడుగుల వైశాల్యం కలిగి ఉంటుంది. ఇంతటి భారీ నల్లరాతి శివలింగం దేశంలోనే మరెక్కడా లేదని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో లభించిన శాసనాల ఆధారంగా క్రీస్తు శకం 1073లో ఈ క్షేత్రం నిర్మించబడిందని తెలుస్తోంది. వెలనాటి చోళులలో ప్రముఖుడైన కులోత్తుంగ రాజేంద్రచోళుడు క్రీస్తు శకం 1108లో ధనధప్రోలును రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించిన కాలంలో ఈ ఆలయం అత్యున్నత వైభవాన్ని అనుభవించింది. ఆ రోజుల్లో దేశం నలుమూలల నుండి భక్తులు మరియు యాత్రికులు ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించుకునేవారు.
చరిత్ర గమనంలో Chandole Temple అనేక ఆటుపోట్లను ఎదుర్కొంది. 1752వ సంవత్సరంలో చందోలు ప్రాంతం నిజాం పాలకుల వశమైంది. విగ్రహారాధనను వ్యతిరేకించే ఆనాటి పాలకులు ఈ వైభవోపేతమైన ఆలయాన్ని ధ్వంసం చేశారు. ఆ సమయంలోనే అతిపెద్దదైన శివలింగాన్ని ఆలయం నుండి తొలగించి, సమీపంలోని ఒక మారేడు వృక్షం కింద పడేశారు. దశాబ్దాల పాటు ఆ మహాలింగం ప్రకృతి ఒడిలోనే ఉండిపోయింది. అయితే, 1808వ సంవత్సరంలో అమరావతి జమీందారు రాజా వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి నాయుడు గారు ఈ ప్రాంత చరిత్రను తెలుసుకుని, ఆ భారీ లింగాన్ని చేబ్రోలుకు తరలించి అక్కడ ప్రతిష్ఠించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఇందుకోసం అనేక ఎడ్లబండ్లను సిద్ధం చేసి, లింగాన్ని తరలించే ప్రయత్నం చేశారు. కానీ, లింగాన్ని బండిపైకి ఎక్కించే క్రమంలో అద్భుతమైన రీతిలో బండ్ల చక్రాలు విరిగిపోయాయి. దీనిని దైవసంకల్పంగా భావించిన జమీందారు, లింగాన్ని చందోలులోనే ప్రతిష్ఠించి ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించారు. నేటికీ ఈ Chandole Temple భక్తుల పాలిట కల్పవృక్షంగా విరాజిల్లుతోంది.
ఈ ఆలయ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ఇక్కడ కేవలం శివుడు మాత్రమే కాకుండా, అనేక ఇతర దేవతా మూర్తులు కూడా కొలువై ఉన్నారు. కృతయుగం నుండి కలియుగం వరకు ఉన్న ప్రాశస్త్యాన్ని చాటుతూ శ్రీ వీరాంజనేయస్వామి, శ్రీ సీతారామస్వామి, శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి, శ్రీ సత్యనారాయణస్వామి విగ్రహాలు ఇక్కడ కొలువై ఉన్నాయి. అలాగే అలివేలు మంగాదేవి, నవగ్రహాలు, పార్వతీ దేవి, వీరభద్రుడు మరియు కుమారస్వామి విగ్రహాలు కూడా ఒకే ప్రాంగణంలో ఉండటం భక్తులకు కనువిందు చేస్తుంది. Chandole Temple కు సరిగ్గా ఎదురుగా శ్రీ చెన్నకేశవస్వామి వారి ఆలయం ఉండటం వల్ల ఇక్కడ హరిహర అద్వైత క్షేత్రంగా పేరుగాంచింది. ప్రతి సంవత్సరం మహా శివరాత్రి పర్వదినం సందర్భంగా వేలాది మంది భక్తులు గోవాడ వెళ్లే క్రమంలో ముందుగా ఈ చందోలు లింగోద్భవ స్వామిని దర్శించుకోవడం ఆచారంగా వస్తోంది.
ఈ ప్రాంతం బౌద్ధ క్షేత్రంగా కూడా గొప్ప చరిత్రను కలిగి ఉంది. ఒకప్పుడు ఇక్కడ బౌద్ధ స్థూపాలు మరియు విహారాలు ఉండేవని చరిత్రకారులు చెబుతుంటారు. కాలక్రమేణా అవి శైవ క్షేత్రాలుగా రూపాంతరం చెందాయి. Chandole Temple పరిసరాల్లో తవ్వకాలలో బయల్పడిన అనేక శిల్పాలు మరియు కట్టడాలు ఈ ప్రాంత ప్రాచీనతకు నిదర్శనం. ఈ ఆలయ గర్భాలయంలోని శివలింగం చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేయడం వల్ల కోరిన కోరికలు నెరవేరుతాయని, ముఖ్యంగా గ్రహ దోషాలు తొలగిపోతాయని భక్తులు నమ్ముతారు. ఇక్కడి శివలింగం యొక్క నల్లరాతి మెరుపు మరియు దాని భారీ పరిమాణం పర్యాటకులను సైతం ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంది. చోళుల కాలం నాటి వాస్తుశిల్ప కళా రీతులు ఇప్పటికీ మనకు అక్కడక్కడ కనిపిస్తాయి. ఆధ్యాత్మిక శాంతిని కోరుకునే వారికి, చరిత్రను అధ్యయనం చేయాలనుకునే వారికి ఈ ఆలయం ఒక అద్భుతమైన ప్రదేశం.
Chandole Temple అభివృద్ధికి ప్రభుత్వం మరియు స్థానిక భక్తులు అనేక చర్యలు చేపడుతున్నారు. ఆలయ ప్రాంగణాన్ని శుభ్రంగా ఉంచడంతో పాటు, వచ్చే భక్తులకు సౌకర్యాలను కల్పిస్తున్నారు. కార్తీక మాసంలో మరియు మాస శివరాత్రి రోజుల్లో ఇక్కడ ప్రత్యేక పూజలు మరియు అభిషేకాలు జరుగుతాయి. ఈ ఆలయం గురించిన మరిన్ని వివరాల కోసం మీరు ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక శాఖ అధికారిక వెబ్సైట్ను సందర్శించవచ్చు. అలాగే, సమీపంలోని ఇతర చారిత్రక ప్రదేశాల గురించి తెలుసుకోవడానికి మా బ్లాగ్లోని చేబ్రోలు ఆలయాల చరిత్ర అనే వ్యాసాన్ని చదవండి. చందోలు గ్రామం కేవలం ఒక ఊరు మాత్రమే కాదు, అది తెలుగు నేల యొక్క వీరత్వానికి, భక్తికి మరియు శిల్పకళా వైభవానికి సజీవ సాక్ష్యం. 11 అడుగుల ఆ మహాలింగాన్ని దర్శించుకోవడం ఒక జన్మ సుకృతమని భక్తులు భావిస్తారు. ఈ పురాతన క్షేత్రాన్ని కాపాడుకోవడం మరియు దాని విశిష్టతను భావితరాలకు అందించడం మనందరి బాధ్యత.
ఈ Chandole Temple చుట్టుపక్కల ఉన్న పంట పొలాలు మరియు ప్రశాంతమైన వాతావరణం మనసుకి ఎంతో ప్రశాంతతను ఇస్తాయి. రాజధానిగా ఉన్న రోజుల్లో ఈ నగరం ఎంతో రద్దీగా, వ్యాపార వాణిజ్యాలతో కళకళలాడేది. నేడు అది ఒక ప్రశాంతమైన పుణ్యక్షేత్రంగా మారిపోయింది. శివలింగం యొక్క ఎత్తు కారణంగా, అభిషేకం చేయడానికి పూజారులు ప్రత్యేకమైన మెట్లు లేదా పీఠాలను ఉపయోగిస్తారు. ఈ దృశ్యం చూడటానికి ఎంతో భక్తిపారవశ్యంగా ఉంటుంది. శైవ మరియు వైష్ణవ భేదం లేకుండా అందరూ ఇక్కడ పూజలు నిర్వహించడం మన సంస్కృతిలోని ఐక్యతను చాటుతుంది. మీ ఆధ్యాత్మిక యాత్రలో భాగంగా తప్పకుండా ఈ క్షేత్రాన్ని సందర్శించి, ఆ పరమశివుని ఆశీస్సులు పొందండి. చందోలులోని ప్రతి రాయి ఒక కథ చెబుతుంది, ప్రతి గాలి అల ఒక మంత్రాన్ని వినిపిస్తుంది. ఈ మహత్తర క్షేత్రం యొక్క వైభవం కలకాలం వర్ధిల్లాలని కోరుకుందాం.
