1 Historic Vivekananda Mandiram in Machilipatnam: India’s First Spiritual Center||చారిత్రాత్మక మచిలీపట్నం వివేకానంద మందిరం: దేశంలోనే మొదటి ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం

Vivekananda Mandiram మచిలీపట్నం పట్టణంలో వెలసిన ఒక అద్భుత ఆధ్యాత్మిక నిలయం. భారతీయ సంస్కృతిని, హిందూ ధర్మ విశిష్టతను ప్రపంచ నలుమూలల చాటిచెప్పిన యుగపురుషుడు స్వామి వివేకానంద. ఆయన బోధనలు, ఆశయాలు నేటికీ ఎంతోమంది యువతకు దిశానిర్దేశం చేస్తున్నాయి. అటువంటి మహనీయుని పేరుతో దేశంలోనే మొట్టమొదటిసారిగా ఏర్పాటు చేయబడిన కేంద్రం మన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మచిలీపట్నంలో ఉండటం మనందరికీ గర్వకారణం. Vivekananda Mandiram గురించి తెలుసుకోవడం అంటే భారతీయ పునరుజ్జీవన చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టాన్ని స్మరించుకోవడమే. 1890వ దశకంలో మచిలీపట్నంలోని బుట్టాయిపేటలో “హిందూ మత బాలసమాజం” అనే పేరుతో ఒక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం ఉండేది. విశేషమేమిటంటే, ఆ సమయంలో అక్కడ ఎటువంటి దేవుళ్ల చిత్రపటాలు ఉండేవి కావు. కేవలం ‘ఓం’కారం మాత్రమే అక్కడ కొలువై ఉండేది. భక్తులందరూ అక్కడ చేరి ఏకాగ్రతతో ఓంకార నాదాన్ని జపిస్తూ ధ్యానంలో మునిగిపోయేవారు. ఇది ఆనాటి ప్రజలలో ఆధ్యాత్మిక చింతనను పెంపొందించడానికి ఒక గొప్ప వేదికగా నిలిచింది.

శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస ప్రత్యక్ష శిష్యులలో ఒకరైన స్వామి రామకృష్ణానంద మహరాజ్, స్వామి వివేకానందునికి అత్యంత సన్నిహితుడు. ఆయన 1904 ఆగస్టులో దక్షిణ భారతదేశ పర్యటనలో భాగంగా మచిలీపట్నం సందర్శించారు. ఆ సమయంలో ఇక్కడి బాలసమాజం కార్యకలాపాలను చూసి ప్రభావితులైన ఆయన, ఈ కేంద్రానికి Vivekananda Mandiram అని నామకరణం చేశారు. వివేకానందుడు చికాగో ప్రసంగం తర్వాత భారతదేశ కీర్తి ప్రతిష్టలు విశ్వవ్యాప్తమైన తరుణంలో, ఆయన గౌరవార్థం దేశంలోనే మొట్టమొదటిసారిగా ఒక మందిరానికి ఆయన పేరు పెట్టడం ఇక్కడి ప్రత్యేకత. అప్పటి నుండి ఈ మందిరంలో శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస, శారదామాత మరియు స్వామి వివేకానందుల చిత్రపటాలను ఏర్పాటు చేశారు. కేవలం భక్తి మార్గమే కాకుండా, సామాజిక చైతన్యం, దేశభక్తి మరియు ఆధ్యాత్మిక విలువల కలబోతగా ఈ మందిరం తన ప్రస్థానాన్ని కొనసాగిస్తోంది. నాటి నుంచి నేటి వరకు ఈ Vivekananda Mandiram అనేక ఆధ్యాత్మిక సదస్సులు, ప్రజా చైతన్య కార్యక్రమాలకు వేదికగా నిలుస్తూ వస్తోంది.

మొదట్లో ఈ మందిరం ఒక పాత పెంకుటింట్లో కొనసాగేది. కాలక్రమేణా ఆ భవనం శిథిలావస్థకు చేరుకోవడంతో, దానిని పునర్నిర్మించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. ఈ క్రమంలో డాక్టర్ ఎం. పద్మనాభరావు మరియు డాక్టర్ కుప్పా వెంకటరామశాస్త్రి వంటి ప్రముఖులు చొరవ తీసుకున్నారు. వారి పర్యవేక్షణలో భక్తుల సహకారంతో 1976లో నూతన భవనాన్ని నిర్మించారు. ప్రస్తుత కమిటీ కార్యదర్శి సింగరాజు గోవర్ధన్ ఆధ్వర్యంలో ఈ Vivekananda Mandiram తన కార్యకలాపాలను మరింత విస్తృతం చేసింది. యువతలో వివేకానందుడి స్ఫూర్తిని నింపడానికి, వారిని ఉన్నత శిఖరాలకు చేర్చడానికి ఇక్కడ నిరంతరం తరగతులు, చర్చా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు. స్వామి వివేకానందుడు చెప్పిన “లేవండి, మేల్కొనండి, గమ్యం చేరే వరకు విశ్రమించకండి” అనే సూక్తిని ఇక్కడ అడుగడుగునా మనం గమనించవచ్చు. మచిలీపట్నం వంటి చారిత్రక నగరంలో ఇటువంటి ఆధ్యాత్మిక వారసత్వం ఉండటం ఆ ప్రాంతానికే వన్నె తెస్తోంది. ఈ మందిరం కేవలం ఒక భవనం కాదు, అది వేలమందికి జ్ఞానాన్ని పంచే ఒక నిరంతర చైతన్య స్రవంతి.

స్వామి వివేకానందుడి జీవితం ఒక తెరిచిన పుస్తకం. ఆయన తన జీవితకాలంలో భారతీయులను నిద్రాణ స్థితి నుండి మేల్కొల్పడానికి నిరంతరం కృషి చేశారు. మచిలీపట్నంలోని Vivekananda Mandiram ఆ మహనీయుని ఆశయాలను సజీవంగా ఉంచుతోంది. రామకృష్ణ మిషన్ వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థల అనుబంధంతో కాకుండా, స్వతంత్రంగా భక్తుల కృషితో దేశంలోనే మొదటి మందిరంగా అవతరించడం వెనుక ఎంతోమంది త్యాగం, నిబద్ధత ఉన్నాయి. నేటి యాంత్రిక జీవనంలో మానసిక ప్రశాంతత కోసం వెతికే వారికి ఈ మందిరం ఒక ప్రశాంత నిలయం. ధ్యానం, భజనలు మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రసంగాల ద్వారా ఇక్కడ భక్తులకు మానసిక స్థిరత్వాన్ని ప్రసాదిస్తున్నారు. భావి తరాలకు వివేకానందుని సందేశాన్ని అందించడంలో ఈ Vivekananda Mandiram పాత్ర అత్యంత కీలకమైనది. స్థానిక పాఠశాల విద్యార్థులకు వ్యాసరచన, వక్తృత్వ పోటీలు నిర్వహిస్తూ వారిలో నాయకత్వ లక్షణాలను పెంపొందిస్తున్నారు. ఈ చారిత్రక కట్టడాన్ని సందర్శించడం అంటే భారతీయ ఆధ్యాత్మిక చరిత్రను స్పృశించడమే.

ఈ మందిర చరిత్రను పరిశీలిస్తే, మచిలీపట్నం సంస్కృతి ఎంతటి ఉన్నతమైనదో అర్థమవుతుంది. 19వ శతాబ్దపు చివరిలో మొదలైన ఈ ప్రయాణం నేటికీ దిగ్విజయంగా సాగుతోంది. రామకృష్ణానంద మహరాజ్ పాదధూళితో పునీతమైన ఈ నేల, ఆధ్యాత్మిక శక్తులకు నిలయంగా మారింది. Vivekananda Mandiram లో జరిగే వార్షికోత్సవాలు మరియు వివేకానంద జయంతి వేడుకలు కన్నుల పండుగగా సాగుతాయి. పట్టణంలోని ప్రముఖులు, మేధావులు ఈ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొని యువతకు దిశానిర్దేశం చేస్తారు. వివేకానందుని సందేశాలను పుస్తక రూపంలో పంపిణీ చేయడం ద్వారా అక్షర జ్ఞానంతో పాటు ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని కూడా అందిస్తున్నారు. సమాజంలో నైతిక విలువల పతనాన్ని అడ్డుకోవడానికి ఇటువంటి ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాల అవసరం ఎంతో ఉందని ఇక్కడి నిర్వాహకులు విశ్వసిస్తారు. నిస్వార్థ సేవ, భక్తి, దేశభక్తి అనే మూడు సూత్రాల ఆధారంగా ఈ మందిరం పనిచేస్తోంది.

ముగింపుగా చెప్పాలంటే, మచిలీపట్నం వెళ్ళిన ప్రతి ఒక్కరూ తప్పక సందర్శించాల్సిన ప్రదేశం ఈ Vivekananda Mandiram. ఇది కేవలం ఒక ప్రార్థనా స్థలం మాత్రమే కాదు, ఒక గొప్ప విజ్ఞాన కేంద్రం. స్వామి వివేకానందుని ఆశీస్సులు, రామకృష్ణ పరమహంస బోధనలు ఇక్కడ నిరంతరం ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంటాయి. ఈ మందిర అభివృద్ధికి సహకరిస్తున్న ప్రతి ఒక్కరూ ధన్యులే. భావి భారత పౌరులను తీర్చిదిద్దే ఈ కేంద్రం మరెన్నో ఏళ్లు తన సేవలను కొనసాగించాలని కోరుకుందాం. దేశంలోనే మొదటి వివేకానంద మందిరంగా చరిత్ర సృష్టించిన ఈ ప్రాంగణం, ఆధ్యాత్మిక వెలుగులను పంచుతూ మున్ముందు మరెన్నో విజయాలను అందుకుంటుందని ఆశిద్దాం. వివేకానందుని స్ఫూర్తితో సామాజిక చైతన్యాన్ని తీసుకురావడమే ఈ మందిరం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.