Buckingham Canal అనేది దక్షిణ భారతదేశపు రవాణా చరిత్రలో ఒక అద్భుతమైన నిర్మాణం. బ్రిటీషు హయాంలో అత్యంత కీలకమైన వాణిజ్య మార్గంగా వెలుగొందిన ఈ కాలువ, కాలక్రమేణా ఆదరణ కోల్పోయి ప్రస్తుతం మళ్లీ వార్తల్లో నిలిచింది. కాకినాడ నుంచి పుదుచ్చేరి వరకు సుమారు 1095 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉన్న ఈ చారిత్రక కాలువకు తిరిగి పూర్వ వైభవం తీసుకురావాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం గట్టి పట్టుదలతో ఉంది. రవాణా వ్యయాన్ని తగ్గించడానికి మరియు పర్యావరణ హితమైన మార్గాలను అన్వేషించడానికి Buckingham Canal పునరుద్ధరణ ఒక గొప్ప మలుపుగా మారనుంది. గతంలో అనేకసార్లు ఈ ప్రాజెక్టుపై కసరత్తులు జరిగినప్పటికీ, సాంకేతిక మరియు ఆర్థిక కారణాల వల్ల అవి కార్యరూపం దాల్చలేదు. అయితే, ప్రస్తుతం గతిశక్తి వంటి భారీ మౌలిక సదుపాయాల పథకాల నేపథ్యంలో, జాతీయ జల రవాణా వ్యవస్థను పరిపుష్టం చేసేందుకు కేంద్రం మరోసారి లోతైన అధ్యయనాన్ని చేపట్టింది. ఈ క్రమంలోనే Buckingham Canal కి సంబంధించిన ప్రతి అంగుళాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తూ, ఆధునిక సాంకేతికతతో మ్యాపింగ్ నిర్వహిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని బాపట్ల జిల్లా పరిధిలో ఉన్న కొమ్మమూరు కాలువపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు. Buckingham Canal లో భాగంగా ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో నౌకల రాకపోకలకు అనువైన పరిస్థితులు ఉన్నాయా అన్న కోణంలో బాతీమెట్రిక్ మరియు టోపోగ్రాఫిక్ సర్వేలు నిర్వహిస్తున్నారు. నీటి ప్రవాహ వేగం, లోతు, మరియు కాలువ గట్ల పటిష్టతను అంచనా వేయడం ఈ సర్వే ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. కేంద్ర ప్రభుత్వ నౌకా రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో పనిచేసే అంతర్గత జలమార్గాల ప్రాధికార సంస్థ (IWAI) ఇప్పటికే ఒక ప్రైవేట్ ఏజెన్సీతో కలిసి క్షేత్రస్థాయిలో వారం రోజుల పాటు పర్యటించింది. ఈ Buckingham Canal సర్వే ద్వారా సేకరించిన సమాచారాన్ని విశ్లేషించి, సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదిక (DPR) సిద్ధం చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా నల్లమడ లాకుల నుంచి పెదగంజాం లాకుల వరకు కాలువ వెడల్పును సుమారు 100 మీటర్లకు పెంచే ఆలోచనలో ప్రభుత్వం ఉంది. దీనివల్ల 500 మెట్రిక్ టన్నుల బరువు మోసే భారీ నౌకలు సులభంగా ప్రయాణించడానికి వీలవుతుంది. ఈ మార్పుల వల్ల స్థానిక సాగునీటి సరఫరాకు ఎటువంటి అంతరాయం కలగకుండా తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ఈ ప్రాజెక్టులో ప్రధాన సవాలుగా మారింది.
Buckingham Canal అభివృద్ధి కోసం గత 17 ఏళ్లుగా అనేక ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. 2009 నుండి కేంద్ర ప్రభుత్వం వివిధ స్థాయిల్లో అధ్యయనాలు చేయిస్తూనే ఉంది. అయితే, గతం లోని కొన్ని నివేదికలు ఈ మార్గంలో వాణిజ్య పరంగా లాభసాటి కాదని (Feasibility) అభిప్రాయపడ్డాయి. కానీ, మారుతున్న ఆర్థిక పరిస్థితులు, రోడ్డు రవాణాపై పెరుగుతున్న భారం మరియు ఇంధన ధరల పెరుగుదల వల్ల ఇప్పుడు మళ్లీ Buckingham Canal తెరపైకి వచ్చింది. మహారాష్ట్రలోని నాసిక్ నుండి పుదుచ్చేరి వరకు ఒక భారీ జాతీయ జల రవాణా గ్రిడ్ ఏర్పాటు చేసే ప్రణాళికలో భాగంగా ఈ కాలువను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. దీనివల్ల మారుమూల ప్రాంతాలకు కనెక్టివిటీ పెరగడమే కాకుండా, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల తరలింపు చాలా చౌకగా మారుతుంది. Buckingham Canal మార్గంలో ఎక్కడికక్కడ లాకులు నిర్మించి, ఏడాది పొడవునా నీటి నిల్వ ఉండేలా మరియు ప్రవాహ వేగం స్థిరంగా ఉండేలా ఇంజనీర్లు ప్లాన్ చేస్తున్నారు. ఇది కేవలం రవాణాకే కాకుండా, భవిష్యత్తులో పర్యాటక రంగ అభివృద్ధికి కూడా బాటలు వేస్తుంది.
జలవనరుల శాఖ అధికారులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, Buckingham Canal పునరుద్ధరణలో పర్యావరణ పరిరక్షణకు పెద్దపీట వేస్తున్నారు. కాలువ ఆక్రమణలను తొలగించడం, డ్రెడ్జింగ్ ద్వారా పేరుకుపోయిన పూడికను తీయడం వంటి పనులు అత్యంత కీలకం. కాలువ వెడల్పు పెంచే క్రమంలో భూసేకరణ సమస్యలు తలెత్తకుండా ప్రభుత్వం ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషిస్తోంది. Buckingham Canal పునరుద్ధరణ పూర్తయితే, ఇది దేశంలోనే అతి పొడవైన జల రవాణా మార్గాలలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది. రైల్వే మరియు రోడ్డు మార్గాలతో పోలిస్తే జల రవాణాలో ప్రమాదాల శాతం తక్కువగా ఉండటమే కాకుండా, కార్బన్ ఉద్గారాలు కూడా గణనీయంగా తగ్గుతాయి. అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా నాలుగో నంబరు కేటగిరీ కింద ఈ కాలువను తీర్చిదిద్దడం వల్ల, విదేశీ వాణిజ్యానికి కూడా ఇది పరోక్షంగా తోడ్పడుతుంది. Buckingham Canal కి సంబంధించి ప్రస్తుతం జరుగుతున్న ఈ కసరత్తు సఫలమైతే, దక్షిణ భారత ఆర్థిక ముఖచిత్రమే మారిపోయే అవకాశం ఉంది.
ఈ ప్రాజెక్టు విజయవంతం కావాలంటే కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య సమన్వయం చాలా అవసరం. స్థానిక ప్రజలకు మరియు రైతులకు ఈ Buckingham Canal ప్రాజెక్టు వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలపై అవగాహన కల్పించాలి. నీటి వనరుల వినియోగంలో ఎటువంటి ఇబ్బందులు లేకుండా సాంకేతిక పరిష్కారాలను డీపీఆర్లో చేర్చడం శుభపరిణామం. గత 17 ఏళ్ల నిరీక్షణకు తెరదించుతూ, ఈసారి Buckingham Canal పనులు పట్టాలెక్కుతాయని రవాణా రంగ నిపుణులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. భారీ నౌకల రాకపోకలతో కాలువ కళకళలాడటమే కాకుండా, తీర ప్రాంత ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయని భావిస్తున్నారు. ఈ చారిత్రక కాలువ మళ్ళీ జీవం పోసుకోవడం అనేది కేవలం రవాణా మార్పు మాత్రమే కాదు, ఒక చారిత్రక సంపదను కాపాడుకోవడం కూడా. భవిష్యత్తులో Buckingham Canal జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషించబోతోంది అనడంలో ఎటువంటి సందేహం లేదు
