నిద్ర అనేది మన ఆరోగ్యానికి అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రక్రియ. శరీరం, మెదడు విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి, రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుకోవడానికి, మానసిక ఉల్లాసాన్ని పొందడానికి నిద్ర అవసరం. నిద్రలేమి వల్ల మధుమేహం, రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత వ్యాధులు, ఊబకాయం వంటి దీర్ఘకాలిక సమస్యలు రావచ్చు. అందుకే రోజుకు కనీసం 7-8 గంటల నిద్ర తప్పనిసరి. పిల్లలు, టీనేజర్లు ఇంకా ఎక్కువ నిద్ర అవసరం.
మంచి నిద్ర కోసం కొన్ని ముఖ్యమైన చిట్కాలు:
- జీవనశైలి సక్రమంగా ఉంచుకోవడం: ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి నిద్రపోవడం, ఉదయం ఒకే సమయానికి లేచే అలవాటు పెంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఇది జీవగడియారాన్ని సరిచేస్తుంది.
- వ్యాయామం చేయడం: రోజులో కనీసం 3 గంటల ముందు వ్యాయామం చేయడం నిద్రకు సహాయపడుతుంది. శరీరం అలసిపోయి, మెదడు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.
- ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాల నుంచి దూరంగా ఉండటం: మొబైల్, టాబ్లెట్, కంప్యూటర్ల నుంచి వెలువడే నీలిరంగు కాంతి నిద్రను ప్రభావితం చేస్తుంది. కనీసం నిద్రకు ఒక గంట ముందే వీటిని వాడకూడదు.
- పరిమితమైన కెఫిన్, ఆల్కహాల్ సేవనం: కాఫీ, టీ, మద్యం వంటి పదార్థాలు నిద్రకు చెడు ప్రభావం చూపుతాయి. నిద్రకు ముందు వీటిని మానుకోవాలి.
- శాంతమైన, చీకటి గది: నిద్రపోయే గది చీకటి, ప్రశాంతంగా ఉండాలి. వాతావరణం సౌకర్యవంతంగా ఉండటం నిద్రకు మేలు చేస్తుంది.
- ధ్యానం, యోగా, శ్వాస వ్యాయామాలు: ఇవి మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గించి, నిద్రను మెరుగుపరుస్తాయి. ఉదయం, సాయంత్రం ధ్యానం చేయడం మంచిది.
- వేడి నీటి స్నానం: పడుకునే ముందు వేడి నీటితో స్నానం చేయడం శరీరాన్ని రిలాక్స్ చేస్తుంది.
- ఆహారంలో సహాయపడే పదార్థాలు: టార్ట్ చెర్రీ రసం, పుట్టగొడుగులు, సాల్మన్, ట్యూనా చేపలు, బెర్రీలు వంటి ఆహారాలు మెలటోనిన్ ఉత్పత్తిని పెంచి నిద్రకు సహాయపడతాయి.
- నిద్రపోయే ముందు పుస్తకం చదవడం, ప్రశాంత సంగీతం వినడం: ఇవి మానసిక శాంతిని కలిగించి నిద్రకు సహాయపడతాయి.
- శరీరాన్ని పూర్తిగా రిలాక్స్ చేయడం: పడుకునే ముందు కండరాల ఒత్తిడిని తగ్గించి, శ్వాసపై దృష్టి పెట్టి 4-7-8 శ్వాస పద్ధతిని పాటించడం ద్వారా త్వరగా నిద్రపోవచ్చు.
- మొబైల్, కంప్యూటర్ వాడకాన్ని తగ్గించడం, భయపెట్టే వార్తలు, సినిమాలు చూడకపోవడం: ఇవి మానసిక ఒత్తిడిని పెంచి నిద్రను దూరం చేస్తాయి.
- ఆరోగ్యకరమైన సెక్స్ కూడా నిద్రకు మేలు చేస్తుంది.
ఈ చిట్కాలను పాటించడం ద్వారా నిద్ర నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది. మంచి నిద్ర వల్ల శరీరం, మెదడు విశ్రాంతి పొందుతాయి, రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది, మానసిక ఆరోగ్యం మెరుగవుతుంది. నిద్రలేమితో వచ్చే అనారోగ్య సమస్యలు తగ్గుతాయి.