Market Cess అనేది వ్యవసాయ మార్కెట్ కమిటీల మనుగడకు మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాల అభివృద్ధికి వెన్నెముక వంటిది. సాధారణంగా మార్కెట్ కమిటీల ద్వారా ఏటా ధాన్యానికి 2 శాతం, మొక్కజొన్న మరియు మిర్చి వంటి ఇతర వాణిజ్య పంటలకు ఒక శాతం, అలాగే చేపల విక్రయాలపై 0.50 పైసల చొప్పున వేబిల్లులోని మొత్తం విలువపై ఈ సుంకాన్ని వసూలు చేస్తారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న చెక్పోస్టులతో పాటు వ్యాపారుల వార్షిక టర్నోవర్పై వారు సమర్పించే రిటర్న్స్ ద్వారా కూడా ఈ కమిటీలకు ప్రధానంగా ఆదాయం సమకూరుతుంది. అయితే ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితుల్లో వంద శాతం Market Cess వసూలు చేస్తేనే మార్కెట్ యార్డుల్లో మౌలిక సదుపాయాల కల్పన మరియు ఇతర అభివృద్ధి పనులకు ఆస్కారం ఉంటుంది. ప్రస్తుత గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, అనేక జిల్లాల్లోని మార్కెట్ కమిటీలు తమ నిర్దేశిత లక్ష్యానికి ఇంకా చాలా దూరంలో ఉన్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. ఉదాహరణకు ఒక జిల్లాలో రూ.32.42 కోట్ల వసూలు లక్ష్యం కాగా, ఇప్పటివరకు కేవలం రూ.18.52 కోట్లు మాత్రమే వసూలైంది, అంటే కేవలం 57 శాతమే పురోగతి సాధించారు. ఆర్థిక సంవత్సరం ముగియడానికి కేవలం 55 రోజులు మాత్రమే సమయం ఉన్నందున, మిగిలిన సమయంలో వంద శాతం Market Cess వసూళ్లపై అధికారులు మరియు సిబ్బంది ప్రత్యేక దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
మార్కెట్ కమిటీలకు వచ్చే ఈ ఆదాయం కేవలం ప్రభుత్వ ఖజానాకు వెళ్లే సొమ్ము మాత్రమే కాదు, ఇది తిరిగి రైతుల సంక్షేమం కోసమే ఖర్చు చేయబడుతుంది. Market Cess ద్వారా లభించే నిధులతోనే మార్కెట్ కమిటీ సిబ్బంది జీతభత్యాలు, యార్డుల దైనందిన నిర్వహణ, మరియు వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను గ్రామాల నుంచి నేరుగా యార్డులకు తరలించేందుకు వీలుగా అనుసంధాన రోడ్ల (Link Roads) నిర్మాణం చేపడతారు. అంతేకాకుండా, రైతులు తమ పంటను నిల్వ చేసుకునేందుకు అవసరమైన నూతన గోదాముల నిర్మాణం, పశువుల ఆరోగ్యం కోసం ప్రత్యేక పశు ఆరోగ్య శిబిరాల నిర్వహణ వంటి పనులు కూడా ఈ నిధులతోనే ముడిపడి ఉన్నాయి. గత రెండేళ్లుగా ప్రభుత్వం పౌరసరఫరాల సంస్థ ద్వారా నేరుగా రైతుల నుంచి ధాన్యాన్ని కొనుగోలు చేస్తోంది, దీనికి సంబంధించిన Market Cess బకాయిలను కూడా ప్రభుత్వం సకాలంలో కమిటీలకు జమ చేయాల్సి ఉంది. అధికారులు చెప్తున్న దాని ప్రకారం, రొంపిచర్ల, రాజుపాలెం మరియు దుర్గి వంటి కొన్ని మార్కెట్ కమిటీల పరిధిలో వసూళ్లు మెరుగ్గా ఉన్నప్పటికీ, మిగిలిన ప్రాంతాల్లో యంత్రాంగం మరింత వేగంగా కదలాల్సి ఉంది.
వ్యాపారుల నుంచి సకాలంలో రిటర్న్స్ సేకరించడం మరియు అక్రమంగా తరలిస్తున్న ఉత్పత్తులపై చెక్పోస్టుల వద్ద కఠిన నిఘా ఉంచడం ద్వారా Market Cess వసూళ్లను పెంచవచ్చు. మార్కెటింగ్ శాఖ ఏడీలు మరియు ఇతర ఉన్నతాధికారులు నిరంతరం క్షేత్రస్థాయిలో పర్యవేక్షిస్తూ, వ్యాపారులకు మరియు రైతులకు అవగాహన కల్పిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా పెద్ద మొత్తంలో లావాదేవీలు జరిగే మిర్చి మరియు ధాన్యం మార్కెట్లలో ఎక్కడా కూడా పన్ను ఎగవేత జరగకుండా చూడటం ద్వారా ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేసే అవకాశం ఉంటుంది. ఒకవేళ నిర్ణీత గడువులోగా లక్ష్యాన్ని చేరుకోకపోతే, అది వచ్చే ఏడాది చేపట్టబోయే అభివృద్ధి పనులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. కాబట్టి, రానున్న 55 రోజులు అత్యంత కీలకం. ప్రతి మార్కెట్ కమిటీ తన పరిధిలోని లోపాలను సరిదిద్దుకుని, మొండి బకాయిల వసూళ్లపై దృష్టి పెట్టాలి. అప్పుడే మనం ఆశించిన రీతిలో వ్యవసాయ రంగానికి అవసరమైన మౌలిక వసతులను కల్పించగలం.
రైతులు తమ పంటను విక్రయించే సమయంలో అధికారిక వేబిల్లులను పొందడం ద్వారా ప్రభుత్వానికి చెందాల్సిన Market Cess సక్రమంగా చేరుతుంది. ఇది పరోక్షంగా వారి గ్రామాల అభివృద్ధికి తోడ్పడుతుంది. మార్కెటింగ్ శాఖ పారదర్శకతను పెంచేందుకు ఇప్పుడు ఆన్లైన్ పేమెంట్ వ్యవస్థలను కూడా ప్రోత్సహిస్తోంది. దీనివల్ల మధ్యవర్తుల ప్రమేయం తగ్గి, ఆదాయం నేరుగా కమిటీల ఖాతాల్లో జమ అవుతుంది. జిల్లా వ్యాప్తంగా ఉన్న అన్ని మార్కెట్ యార్డులు ఆధునీకరించబడాలంటే, వంద శాతం నిధుల సేకరణే ఏకైక మార్గం. అధికారులు యుద్ధ ప్రాతిపదికన చర్యలు తీసుకుంటూ, ప్రతి ఒక్క వ్యాపారి తమ టర్నోవర్ను ఖచ్చితంగా వెల్లడించేలా పర్యవేక్షించాలి. రాబోయే రోజుల్లో సాంకేతికతను జోడించి ఈ వసూళ్ల ప్రక్రియను మరింత సులభతరం చేయడం ద్వారా Market Cess లక్ష్యాలను సులభంగా అధిగమించవచ్చు.
