మన దేశంలో విద్యుత్ అవసరం రోజురోజుకీ పెరుగుతూ వస్తోంది. పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం, సమాచార సాంకేతిక రంగం, గృహవసతులు అన్నింటికీ విద్యుత్ కీలక మౌలిక వనరుగా నిలుస్తోంది. గత ఐదేళ్లలో దేశంలో విద్యుత్ వినియోగం 30 శాతం వరకు పెరిగిందని తాజా నివేదికలు తెలుపుతున్నాయి.
ప్రస్తుతం దేశ వ్యాప్తంగా విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రములు 4 లక్షల మెగావాట్ల సామర్థ్యంతో పనిచేస్తున్నాయి. వాటిలో సగం బొగ్గు ఆధారిత కేంద్రాల నుంచే వస్తుండడం గమనార్హం. ఇది పర్యావరణానికి పెద్ద సవాలు అవుతోంది. వాతావరణ మార్పులు, గాలి కాలుష్యం, భూసంపదల వినాశనం వంటి సమస్యలు పెరుగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వాలు పునరుత్పత్తి శక్తి వనరుల వైపు మళ్లుతున్నాయి.
ప్రత్యేకంగా సూర్యశక్తి, గాలిశక్తి ప్రాజెక్టుల ద్వారా శుభ్రమైన విద్యుత్ ఉత్పత్తి పెంచే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. దేశంలోని రాజస్థాన్, గుజరాత్, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాలు సౌరశక్తి ప్రాజెక్టుల కేంద్రాలుగా ఎదుగుతున్నాయి. అలాగే తమిళనాడు, కర్నాటక రాష్ట్రాలు గాలిశక్తి ఉత్పత్తిలో ముందంజలో ఉన్నాయి.
ఇదిలా ఉండగా విద్యుత్ పంపిణీ రంగంలో సవాళ్లు ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. విద్యుత్ ఉత్పత్తి పెరుగుతున్నా, గ్రామీణ ప్రాంతాలకు స్థిరమైన సరఫరా అందకపోవడం సమస్యగా మారింది. విద్యుత్ దొంగతనం, పంపిణీ లోపాలు, పాత పరికరాల వాడకం కారణంగా నష్టాలు పెరుగుతున్నాయి.
ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం కొత్త విధానాలతో ఈ సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటోంది. “స్మార్ట్ మీటర్లు” అమలు ద్వారా వినియోగదారులు నిజమైన వినియోగానికి అనుగుణంగా చెల్లింపులు చేస్తారని అధికారులు చెబుతున్నారు. అలాగే విద్యుత్ ఉత్పత్తి సంస్థలు పునరుత్పత్తి శక్తి ప్రాజెక్టులలో పెట్టుబడులు పెంచాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచిస్తోంది.
దేశంలో విద్యుత్ అవసరం 2030 నాటికి 50 శాతం వరకు పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. కాబట్టి ఇప్పటి నుంచే సుదీర్ఘ ప్రణాళికలు రూపొందించి అమలు చేయకపోతే భవిష్యత్తులో తీవ్ర ఇబ్బందులు తలెత్తే అవకాశముంది.
ప్రపంచంలో చైనా, అమెరికా తరువాత భారత్ విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో మూడవ స్థానంలో ఉంది. అయితే తలసరి వినియోగం మాత్రం ఇంకా తక్కువగానే ఉంది. దీనిని పెంచడం కోసం ప్రభుత్వం గ్రామీణ ప్రాంతాలకు మరింత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. విద్యుత్ సరఫరా స్థిరంగా లేకపోతే రైతులు, చిన్న పరిశ్రమలు, విద్యార్థులు ఇబ్బందులు పడతారు.
ప్రత్యేకంగా వ్యవసాయ రంగంలో విద్యుత్ ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది. భూగర్భ జలాలను పంపు మోటర్ల ద్వారా పైకి తీయడం, పంటలకు నీరందించడం విద్యుత్ లేక సాధ్యం కాదు. విద్యుత్ లోటు కారణంగా రైతులు పంటలు కోల్పోయే పరిస్థితులు వస్తాయి. కాబట్టి వ్యవసాయ విద్యుత్ సరఫరాను ప్రత్యేకంగా కాపాడే విధానాలు అవలంబించాలి.
సమాచార సాంకేతిక రంగం కూడా విద్యుత్ పై ఆధారపడి ఉంటుంది. కంప్యూటర్ కేంద్రాలు, డేటా నిల్వ కేంద్రాలు నిరంతరం పనిచేయడానికి 24 గంటల విద్యుత్ అవసరం. ఇటీవల ఈ రంగం వేగంగా పెరుగుతున్నందున విద్యుత్ అవసరాలు మరింత పెరుగుతున్నాయి.
ప్రభుత్వం ఒక వైపు పునరుత్పత్తి శక్తి వనరులపై దృష్టి సారిస్తూనే, మరోవైపు ప్రజల్లో విద్యుత్ ఆదా పై అవగాహన కల్పిస్తోంది. అవసరం లేని చోట దీపాలను ఆర్పివేయడం, సౌర దీపాలు, ఎల్ఈడి బల్బులు వాడడం వంటి చర్యల ద్వారా పెద్ద మొత్తంలో విద్యుత్ ఆదా చేయవచ్చు.
విద్యుత్ రంగం బలోపేతం కావడం ద్వారా దేశ ఆర్థికాభివృద్ధి వేగవంతమవుతుంది. పరిశ్రమలకు స్థిరమైన విద్యుత్ అందితే ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాలకు విద్యుత్ అందితే విద్యార్థులు చదువుకోవడానికి సౌకర్యం కలుగుతుంది. ఇళ్లలో జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయి.
మొత్తానికి, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, పంపిణీ రంగాలలో సమన్వయం, ఆధునిక సాంకేతికత వినియోగం, పునరుత్పత్తి శక్తి ప్రాధాన్యం పెరగడం ద్వారానే దేశ భవిష్యత్తు స్థిరంగా ఉంటుంది. ఇది కేవలం ప్రభుత్వ బాధ్యత మాత్రమే కాదు, ప్రతి పౌరుడు తన వంతు పాత్ర పోషించాలి.
Author
