ఫార్చ్యూన్Fortune అనేది మనిషి జీవితంలో ఎప్పుడు, ఎలా వస్తుందో ఎవరూ ఊహించలేరు. అదృష్టం ఒక్కోసారి డస్ట్ బిన్ రూపంలో కూడా తలుపు తడుతుంది అని నిరూపించిన అద్భుత సంఘటన ఇది. ముంబైకి చెందిన ఇద్దరు వ్యక్తులు చెత్తను తరలిస్తున్న సమయంలో వారికి అనుకోకుండా కోట్లు విలువ చేసే షేర్ సర్టిఫికెట్లు దొరికాయి. పాత పత్రాలను, పనికిరాని వస్తువులను పారవేయడానికి సిద్ధం చేసిన ఒక పెద్ద డబ్బాలో వారికి ఈ షేర్ సర్టిఫికెట్లు కనిపించాయి. తొలుత వారు వాటిని ఏదో పాత కాగితాలుగా భావించినా, వాటిపై ఉన్న ప్రముఖ కంపెనీల పేర్లు చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. ఒక చిన్న పరిశోధన తర్వాత, అవి సాధారణ పత్రాలు కావని, కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం కొనుగోలు చేసిన, ఇప్పుడు మార్కెట్లో అధిక విలువ కలిగిన షేర్ సర్టిఫికెట్లుగా తేలింది.
నివేదికల ప్రకారం, ఈ షేర్ల విలువ దాదాపు 80 కోట్ల రూపాయలకు పైనే ఉంటుందని అంచనా. ఈ అద్భుతమైన ఫార్చ్యూన్ వెనుక ఉన్న కథ ఇంకా ఆసక్తికరంగా ఉంది. ఆ షేర్లను కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి వాటి గురించి పూర్తిగా మర్చిపోయి ఉండవచ్చు. లేదా, ఆ కుటుంబంలో తరం మారినప్పుడు, ఈ కీలకమైన పత్రాలు ఎవరికీ తెలియకుండా ఇంట్లోని పాత సామాగ్రిలో కలిసిపోయి ఉండవచ్చు. భారతదేశంలో అనేక మంది పాత పెట్టుబడిదారులు తమ షేర్లను ఫిజికల్ రూపంలో (పేపర్ సర్టిఫికెట్లుగా) కొనుగోలు చేశారు. డిజిటలైజేషన్ పెరిగే కొద్దీ, చాలామంది తమ పత్రాలను డీమ్యాట్ ఖాతాలోకి మార్చుకోలేకపోయారు, లేదా ఆ ప్రక్రియ గురించి పట్టించుకోలేదు. ఈ సర్టిఫికెట్లు కూడా అలాంటి కోవకే చెందుతాయి. అయితే, ఈ షేర్లు జేఎస్డబ్ల్యూ స్టీల్ (JSW Steel) వంటి దిగ్గజ సంస్థలకు చెందినవిగా తెలుస్తోంది, ఇవి గత కొన్ని దశాబ్దాలలో అద్భుతమైన వృద్ధిని సాధించాయి, అందుకే వాటి విలువ కోట్లలోకి పెరిగింది.
ఈ ఫార్చ్యూన్దొ రికిన వ్యక్తులు వాటిని తమ వద్ద ఉంచుకోకుండా, నిజాయితీగా పోలీసులకు అప్పగించడం మరింత గొప్ప విషయం. ఆ షేర్ల అసలు యజమానిని గుర్తించడానికి పోలీసులు, సెక్యూరిటీస్ మార్కెట్ రెగ్యులేటరీ సంస్థలు (SEBI) సంయుక్తంగా దర్యాప్తు ప్రారంభించాయి. యజమానిని గుర్తించే ప్రక్రియ కొంత సంక్లిష్టంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఈ పాత షేర్ సర్టిఫికెట్లపై ఉన్న చిరునామాలు, ఫోన్ నంబర్లు కాలక్రమేణా మారిపోయి ఉండవచ్చు. అయినా సరే, ఈ ఫార్చ్యూన్ కథనం పాత పెట్టుబడుల ప్రాముఖ్యతను, ఫిజికల్ షేర్లను డీమ్యాట్ చేయాల్సిన అవసరాన్ని మరోసారి హైలైట్ చేసింది.
మన దేశంలో ఇలాంటి మర్చిపోయిన పెట్టుబడులు (Unclaimed Investments) కోట్లలో ఉన్నాయని అంచనా. అనేక మంది వ్యక్తులు పాత ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లు, ఇన్సూరెన్స్ పాలసీలు, డివిడెండ్లు మరియు షేర్లను క్లెయిమ్ చేయకుండా వదిలివేశారు. దీనికి సంబంధించి ప్రభుత్వం అన్క్లెయిమ్డ్ ఇన్వెస్టర్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ ప్రొటెక్షన్ ఫండ్ (IEPF) ను ఏర్పాటు చేసింది. ఈ నిధి ద్వారా, క్లెయిమ్ చేయని డబ్బును తిరిగి సరైన యజమానులకు అందించడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. ఈ విషయంలో మరిన్ని వివరాల కోసం, మీరు IEPF వెబ్సైట్ (బాహ్య లింక్) ను సందర్శించవచ్చు. అలాగే, మీ పాత పెట్టుబడులను ఎలా చెక్ చేసుకోవాలో తెలుసుకోవడానికి, మీరు మా పాత ఆర్టికల్ (అంతర్గత లింక్) ను కూడా చదవవచ్చు. ఈ Fortune లాంటి సంఘటనలు చాలా అరుదుగా జరిగినా, మన ఇంట్లోని పాత పత్రాలను, వస్తువులను ఒకసారి క్షుణ్ణంగా పరిశీలించాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తు చేస్తాయి.
చాలా మంది పెట్టుబడిదారులు, ఈ కథ విన్న తర్వాత తమ పాత ఇళ్లను, అల్మారాలను వెతకడం ప్రారంభించారు. ఒకే ఒక్క ఫార్చ్యూన్ప త్రం, మొత్తం జీవితాన్నే మార్చగల శక్తి కలిగి ఉంటుంది అనడానికి ఇంతకంటే గొప్ప ఉదాహరణ మరొకటి లేదు. ఈ సంఘటన, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడుల విలువను కూడా స్పష్టం చేసింది. కొద్ది మొత్తం డబ్బును సరైన కంపెనీలలో పెట్టుబడి పెడితే, దశాబ్దాల తర్వాత అది ఒక భారీ ఫార్చ్యూన్ గా మారుతుందని నిరూపితమైంది. ఈ కేసులో నిజమైన యజమానిని త్వరలోనే గుర్తించి, ఆ 80 కోట్ల Fortune ను వారికి తిరిగి అప్పగిస్తారని ఆశిద్దాం. నిజాయితీతో కూడిన ఈ అద్భుతమైన సంఘటన, మానవ విలువలకు అద్దం పడుతుంది. ఈ కథనం మనందరికీ ఒక గుణపాఠం: మీ ఇంట్లో ఉన్న పాత పత్రాలను నిర్లక్ష్యం చేయకండి, వాటిల్లో మీ ఫార్చ్యూన్ దాగి ఉండవచ్చు.
మునుపటి కథనంలో చెప్పబడిన 80 కోట్ల ఫార్చ్యూన్ ను క్లెయిమ్ చేసుకునే ప్రక్రియ ఎంత సంక్లిష్టంగా ఉంటుందో ఇప్పుడు తెలుసుకోవడం అవసరం. ఫిజికల్ షేర్లను తిరిగి పొందాలంటే, ముందుగా వాటిని డీమ్యాట్ (Dematerialization) చేయించాలి. ఈ ప్రక్రియకు సంబంధిత డిపాజిటరీ పార్టిసిపెంట్ (DP) ద్వారా దరఖాస్తు చేయాలి. కానీ అంతకుముందు, షేర్ సర్టిఫికెట్లలో ఉన్న పేరు, చిరునామా, సంతకం.. దరఖాస్తుదారుడి వివరాలతో సరిగ్గా సరిపోవాలి. ఈ కేసులో, షేర్లు చాలా పాతవి కాబట్టి, అసలు యజమాని చనిపోయి ఉండే అవకాశం ఉంది. అలాంటప్పుడు, చట్టపరమైన వారసులు (Legal Heirs) తమ వారసత్వాన్ని నిరూపించుకోవడానికి లీగల్ హైర్ సర్టిఫికెట్ లేదా విల్ (Will) లేదా ప్రొబేట్ వంటి పత్రాలను సమర్పించాలి. ఆ తర్వాత కూడా, షేర్లను తమ పేరు మీదకు బదిలీ (Transmission) చేసుకోవడానికి ట్రాన్స్ఫర్ డీడ్ (Transfer Deed), నష్టపరిహార హామీ పత్రం (Indemnity Bond), నాన్-ట్రేడింగ్ అండర్టేకింగ్ (Non-Trading Undertaking) వంటి అనేక పత్రాలను సమర్పించాల్సి వస్తుంది.
ఒక్కోసారి ఈ ఫార్చ్యూన్ ని తిరిగి పొందడంలో మరొక పెద్ద సవాలు ఎదురవుతుంది. పాత షేర్ సర్టిఫికెట్లు కలిగి ఉన్న కంపెనీలు కాలక్రమేణా పేరు మార్చుకోవడం (Name Change), ఇతర కంపెనీలలో విలీనం కావడం (Merger) లేదా మూసివేయబడటం (Liquidation) జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, పాత సర్టిఫికెట్పై ఉన్న కంపెనీ పేరు ఇప్పుడు ఉనికిలో లేకపోతే, దాని ప్రస్తుత యజమాని కంపెనీ ఎవరో తెలుసుకోవడానికి కార్పొరేట్ చరిత్రను క్షుణ్ణంగా పరిశోధించాలి. ఈ 80 కోట్ల ఫార్చ్యూన్ కు సంబంధించి, జేఎస్డబ్ల్యూ స్టీల్ (JSW Steel) వంటి పెద్ద కంపెనీల షేర్లు దొరకడం వల్ల ఈ ప్రక్రియ కొంత సులభం కావచ్చు, కానీ చిన్న కంపెనీల షేర్లు దొరికితే మాత్రం ఫార్చ్యూన్ ను క్లెయిమ్ చేసుకోవడం మరింత కష్టమవుతుంది. ఈ సమస్యలను అధిగమించడానికి, యజమాని లేక వారసులు కంపెనీల రిజిస్ట్రార్ (Registrar and Transfer Agent – RTA) తో నేరుగా సంప్రదించి, అవసరమైన మొత్తం డాక్యుమెంటేషన్ను పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది.
ఈ అద్భుతమైన ఫార్చ్యూన్ ను నిజాయితీగా అప్పగించిన వ్యక్తుల గురించి కూడా చర్చించుకోవాలి. భారతదేశ చట్టాల ప్రకారం, దొరికిన సొమ్ముకు లేదా వస్తువుకు సంబంధించి, వాటిని దొంగిలించినట్లు రుజువు కానంత వరకు, ఆ వస్తువు నిజమైన యజమానికే చెందుతుంది. అయితే, ఈ కేసులో వారికి ఏదైనా బహుమతి (Reward) లభిస్తుందా అనే ప్రశ్న తలెత్తుతుంది. చట్టం ప్రకారం దీనికి నిర్దిష్ట నిబంధన లేనప్పటికీ, నైతిక విలువల దృష్ట్యా మరియు వారి నిజాయితీకి మెచ్చి, ఆ ఫార్చ్యూన్ ను తిరిగి పొందిన యజమాని వారికి కొంత మొత్తాన్ని రివార్డుగా ఇచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. వారి నిజాయితీకి ఈ మొత్తం దేశం కృతజ్ఞతలు తెలియజేయాలి. ఈ సంఘటన సాధారణ పౌరుల్లో కూడా గొప్ప విలువలను పెంపొందించడానికి తోడ్పడుతుంది.
మరో ముఖ్య విషయం ఏమిటంటే, ఈ తరహాఫార్చ్యూన్న ష్టం జరగకుండా కుటుంబాలు ఏ జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి? ప్రతి కుటుంబ పెద్ద తమ ఆర్థిక ఆస్తులన్నిటినీ – షేర్లు, ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లు, ఇన్సూరెన్స్ పాలసీలు, ప్రావిడెంట్ ఫండ్స్ – ఒకే చోట నమోదు చేసి, వాటికి సంబంధించిన పత్రాలన్నిటినీ సురక్షితంగా ఉంచాలి. అన్ని పెట్టుబడులకు నామినేషన్ (Nomination) తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలి, తద్వారా యజమాని లేనప్పుడు ఫార్చ్యూన్ వారసులకు సులభంగా చేరుతుంది. అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, పాత ఫిజికల్ షేర్ సర్టిఫికెట్లను వెంటనే డీమ్యాట్ ఖాతాలోకి మార్చుకోవడం (Dematerialization) అత్యవసరం. దీని ద్వారా పత్రాలు పోయే ప్రమాదం ఉండదు, అలాగే వాటిని నిర్వహించడం, ట్రాన్స్ఫర్ చేయడం కూడా సులభమవుతుంది. ఈఫార్చ్యూన్ కథనం మనందరికీ ఒక హెచ్చరిక, ఒక స్ఫూర్తిగా నిలవాలి.
ఈ అద్భుతమైన Fortune కథ కేవలం ఒక వార్తగా మిగిలిపోకూడదు. ఇది దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడుల విలువను, నిజాయితీ గొప్పతనాన్ని, మరియు మన ఆర్థిక పత్రాల నిర్వహణపై మనం చూపించాల్సిన శ్రద్ధను గుర్తుచేస్తుంది. భారతదేశంలో లక్షల కోట్ల రూపాయల Fortune ఇలా మర్చిపోయి పడి ఉంది. ఈ సంఘటన అనేక కుటుంబాలకు తమ పాత పెట్టెలను, డబ్బాలను తెరవడానికి, తమ దాగి ఉన్న సంపదను వెలికితీయడానికి ఒక ప్రేరణగా నిలవాలని ఆశిద్దాం.
Author
