ములుగు జిల్లా స్థానిక సంస్థ ఎన్నికలపై సుప్రీం కోర్టు స్టే తెలంగాణ రాష్ట్రం భారతదేశానికి ధాన్యాగారం అని చెప్పడంలో అతిశయోక్తి లేదు. వ్యవసాయం రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలుస్తోంది, లక్షలాది మంది ప్రజలకు జీవనోపాధి కల్పిస్తోంది. వరి, పత్తి, మొక్కజొన్న, మిరప, కందులు వంటి పంటలతో పాటు, ఉద్యానవన పంటలు కూడా రాష్ట్రంలో విస్తృతంగా సాగు చేయబడుతున్నాయి. తెలంగాణ ప్రభుత్వం వ్యవసాయ రంగ అభివృద్ధికి అనేక సంక్షేమ పథకాలు, సాగునీటి ప్రాజెక్టులను చేపట్టినా, ఈ రంగం ఇప్పటికీ కొన్ని ముఖ్యమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ సవాళ్లను అధిగమించి, సుస్థిర వ్యవసాయ అభివృద్ధిని సాధించడం రాష్ట్ర భవిష్యత్తుకు అత్యవసరం.
తెలంగాణ వ్యవసాయ రంగం ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సవాళ్లు:
- నీటిపారుదల సమస్యలు మరియు వాతావరణ మార్పులు:
- మాన్సూన్ పై ఆధారపడటం: తెలంగాణ వ్యవసాయం ప్రధానంగా నైరుతి రుతుపవనాలపై ఆధారపడి ఉంది. వర్షపాతం హెచ్చుతగ్గులు పంట దిగుబడిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. సకాలంలో వర్షాలు రాకపోతే లేదా అధిక వర్షపాతం సంభవిస్తే, రైతులు భారీ నష్టాలను చవిచూడాల్సి వస్తుంది.
- భూగర్భ జలాల తగ్గుదల: బోరుబావుల వాడకం పెరగడం వల్ల అనేక ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలు తగ్గిపోతున్నాయి. ఇది నీటి లభ్యతను మరింత కష్టతరం చేస్తోంది.
- వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం: అనూహ్య వాతావరణ మార్పులు, అకాల వర్షాలు, తుఫానులు, కరువులు, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు పంటలకు నష్టం కలిగిస్తున్నాయి.
- అల్ప ఉత్పాదకత మరియు నవీన పద్ధతుల లోపం:
- సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వినియోగం తక్కువ: అనేక మంది రైతులు ఇప్పటికీ సాంప్రదాయ పద్ధతులనే అనుసరిస్తున్నారు. నవీన వ్యవసాయ పద్ధతులు, యాంత్రీకరణ, ఆధునిక విత్తనాలు, మరియు సమగ్ర ఎరువుల వినియోగం వంటి వాటిపై అవగాహన లేకపోవడం లేదా వాటిని అందుబాటులోకి తెచ్చుకోలేకపోవడం వల్ల దిగుబడి తగ్గుతోంది.
- మట్టి నాణ్యత క్షీణత: రసాయన ఎరువుల అధిక వినియోగం మరియు సేంద్రీయ ఎరువుల లోపం వల్ల మట్టి నాణ్యత క్షీణిస్తోంది, ఇది దీర్ఘకాలంలో పంట దిగుబడిని ప్రభావితం చేస్తుంది.
- మార్కెటింగ్ మరియు ధరల స్థిరత్వం లేకపోవడం:
- మెరుగైన మార్కెటింగ్ సౌకర్యాలు లేకపోవడం: రైతులు పండించిన పంటలకు సరైన ధర పొందలేకపోతున్నారు. మధ్యవర్తుల దోపిడీ, అసంపూర్ణ మార్కెటింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు దీనికి ప్రధాన కారణం. కోల్డ్ స్టోరేజ్, ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు తగినంత లేకపోవడం వల్ల ఉత్పత్తులు పాడైపోతున్నాయి.
- ధరల హెచ్చుతగ్గులు: పంట కోత సమయంలో ధరలు గణనీయంగా పడిపోవడం వల్ల రైతులకు నష్టం వాటిల్లుతుంది. ప్రభుత్వ మద్దతు ధరలు (MSP) ఉన్నప్పటికీ, అవి అన్ని పంటలకు, అన్ని సమయాల్లోనూ ప్రభావవంతంగా ఉండటం లేదు.
- అప్పుల భారం మరియు ఆర్థిక అభద్రత:
- పెరుగుతున్న పెట్టుబడి ఖర్చులు: విత్తనాలు, ఎరువులు, పురుగుమందులు, శ్రామికుల ఖర్చులు పెరగడం వల్ల వ్యవసాయ పెట్టుబడి భారం పెరుగుతోంది.
- తక్కువ ఆదాయం: పంట నష్టాలు, మార్కెట్ ధరల హెచ్చుతగ్గులు, మరియు అధిక పెట్టుబడుల కారణంగా రైతులు తరచుగా అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోతున్నారు. ఇది ఆర్థిక అభద్రతకు దారితీసి, ఆత్మహత్యలకు కూడా కారణమవుతోంది.
- బ్యాంకుల నుండి రుణాల లభ్యత: చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులకు బ్యాంకుల నుండి సకాలంలో రుణాలు లభించకపోవడం, ప్రత్యామ్నాయంగా అధిక వడ్డీకి ప్రైవేటు వ్యక్తుల నుండి రుణాలు తీసుకోవాల్సి రావడం ఒక పెద్ద సమస్య.
- శ్రామికుల కొరత మరియు గ్రామీణ వలసలు:
- గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండి వలసలు: వ్యవసాయ రంగంలో పని చేయడానికి శ్రామికుల కొరత పెరుగుతోంది. యువత మెరుగైన ఉపాధి అవకాశాల కోసం పట్టణాలకు వలస వెళ్ళడం వల్ల ఈ సమస్య తీవ్రమవుతోంది.
- యాంత్రీకరణలో ఆలస్యం: శ్రామికుల కొరతను తీర్చడానికి యాంత్రీకరణ అవసరం అయినప్పటికీ, చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులకు అధిక ఖర్చుల వల్ల ఇది సాధ్యపడటం లేదు.
తెలంగాణ వ్యవసాయ రంగంలో అవకాశాలు మరియు పరిష్కార మార్గాలు:
ఈ సవాళ్లను అధిగమించడానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం మరియు రైతులు కలిసికట్టుగా కృషి చేయాలి. కొన్ని ముఖ్యమైన పరిష్కారాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
- నీటిపారుదల మరియు వాతావరణ మార్పుల నిర్వహణ:
- సాగునీటి ప్రాజెక్టుల పూర్తి మరియు ఆధునీకరణ: కాళేశ్వరం, పాలమూరు-రంగారెడ్డి వంటి భారీ ప్రాజెక్టులను సకాలంలో పూర్తి చేయడం మరియు వాటి ద్వారా ప్రతి ఎకరాకు నీరు అందేలా చూడటం. ఇప్పటికే ఉన్న ప్రాజెక్టుల ఆధునీకరణ.
- సూక్ష్మ సేద్య పద్ధతులు: బిందు సేద్యం (drip irrigation), తుంపర సేద్యం (sprinkler irrigation) వంటి నీటిని ఆదా చేసే పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం. దీనికి ప్రభుత్వం సబ్సిడీలను అందించాలి.
- వాటర్ హార్వెస్టింగ్ మరియు చెరువుల పునరుద్ధరణ: వర్షపు నీటి సంరక్షణ (water harvesting), చెరువులు మరియు కుంటల పునరుద్ధరణ కార్యక్రమాలను చేపట్టడం వల్ల భూగర్భ జలాలను పెంపొందించవచ్చు.
- వాతావరణ అనుకూల వ్యవసాయం: కరువు, వరదలను తట్టుకునే రకాల విత్తనాలను అభివృద్ధి చేయడం, వాతావరణ సూచనలను రైతులకు సకాలంలో అందించడం.
- అధిక ఉత్పాదకత మరియు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వినియోగం:
- సాంకేతిక విస్తరణ మరియు శిక్షణ: రైతులకు ఆధునిక వ్యవసాయ పద్ధతులు, యాంత్రీకరణ, సరికొత్త విత్తన రకాలు, మరియు ఎరువుల సమర్థవంతమైన వినియోగంపై శిక్షణ కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం. వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు మరియు పరిశోధనా సంస్థల ద్వారా నవీన ఆవిష్కరణలను రైతులకు చేరవేయడం.
- మట్టి పరీక్షలు మరియు సమగ్ర పోషక నిర్వహణ: రెగ్యులర్గా మట్టి పరీక్షలు నిర్వహించి, దాని ఆధారంగా ఎరువులు వాడేలా రైతులకు ప్రోత్సాహం అందించడం. సేంద్రీయ వ్యవసాయ పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం వల్ల మట్టి ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతుంది.
- డ్రోన్ టెక్నాలజీ: పంటల పర్యవేక్షణ, పురుగుమందుల పిచికారీ వంటి వాటికి డ్రోన్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించడం వల్ల సమయం మరియు శ్రమ ఆదా అవుతుంది.
- మెరుగైన మార్కెటింగ్ మరియు ధరల స్థిరత్వం:
- ఫార్మర్ ప్రొడ్యూసర్ ఆర్గనైజేషన్స్ (FPOs) బలోపేతం: రైతులు FPOsగా ఏర్పడటం ద్వారా తమ ఉత్పత్తులను నేరుగా మార్కెట్కు తీసుకెళ్లవచ్చు, తద్వారా మధ్యవర్తుల అవసరాన్ని తగ్గించి మెరుగైన ధరలను పొందవచ్చు.
- వ్యవసాయ మార్కెట్ మౌలిక సదుపాయాలు: గ్రామస్థాయిలో కోల్డ్ స్టోరేజ్లు, ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు, ప్యాకింగ్ యూనిట్లు మరియు రవాణా సౌకర్యాలను అభివృద్ధి చేయడం.
- ఆన్లైన్ మార్కెటింగ్ ప్లాట్ఫారమ్లు: e-NAM (ఎలక్ట్రానిక్ నేషనల్ అగ్రికల్చర్ మార్కెట్) వంటి ఆన్లైన్ ప్లాట్ఫారమ్లను ప్రోత్సహించడం ద్వారా రైతులు దేశవ్యాప్తంగా తమ ఉత్పత్తులను విక్రయించవచ్చు.
- ధరల స్థిరీకరణ నిధులు మరియు పంటల భీమా: మార్కెట్ ధరలు పడిపోయినప్పుడు రైతులకు నష్టాన్ని పూడ్చడానికి ధరల స్థిరీకరణ నిధులు ఏర్పాటు చేయడం. పంటల భీమా పథకాలను మరింత విస్తృతంగా, పారదర్శకంగా అమలు చేయడం.
- ఆర్థిక భద్రత మరియు రుణ ఉపశమనం:
- రైతు బంధు వంటి పథకాలు: పెట్టుబడి మద్దతు పథకాలను కొనసాగించడం మరియు అర్హులైన రైతులందరికీ అవి సకాలంలో అందేలా చూడటం.
- తక్కువ వడ్డీకే రుణాలు: బ్యాంకులు తక్కువ వడ్డీకే రుణాలు అందించేలా ప్రోత్సహించడం మరియు రుణాలను పొందే విధానాన్ని సరళీకరించడం.
- రైతు రుణ ఉపశమన పథకాలు: తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉన్న రైతులకు రుణ ఉపశమన పథకాలు అమలు చేయడం.
- ఆర్థిక అక్షరాస్యత: రైతులకు ఆర్థిక నిర్వహణ, పెట్టుబడి ప్రణాళిక, మరియు బీమా పథకాల గురించి అవగాహన కల్పించడం.
- వ్యవసాయంలో యాంత్రీకరణ మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధి:
- యాంత్రీకరణ ప్రోత్సాహం: చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులకు ట్రాక్టర్లు, హార్వెస్టర్లు, ఇతర ఆధునిక పరికరాలను కొనుగోలు చేయడానికి సబ్సిడీలు అందించడం.
- వ్యవసాయ కళాశాలలు మరియు శిక్షణ కేంద్రాలు: వ్యవసాయ రంగంలో కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్పడానికి శిక్షణ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయడం. యువతను వ్యవసాయ రంగం వైపు ఆకర్షించడానికి ఆధునిక వ్యవసాయ పద్ధతులు, అగ్రి-టెక్ స్టార్టప్లను ప్రోత్సహించడం.
ముగింపు:
ములుగు జిల్లా స్థానిక సంస్థ ఎన్నికలపై సుప్రీం కోర్టు స్టే తెలంగాణ వ్యవసాయ రంగం అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నప్పటికీ, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పట్టుదల, రైతుల కృషి, మరియు నవీన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అందిపుచ్చుకోవడం ద్వారా సుస్థిరమైన అభివృద్ధిని సాధించగలదు. సమగ్రమైన ప్రణాళిక, పారదర్శకమైన అమలు, మరియు అన్ని వాటాదారుల (ప్రభుత్వం, రైతులు, శాస్త్రవేత్తలు, మార్కెట్ శక్తులు) సహకారంతో, తెలంగాణ వ్యవసాయం దేశానికి ఆదర్శంగా నిలవగలదు. గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంతో పాటు, ఆహార భద్రతను పెంపొందించడంలో మరియు రైతుల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఆధునిక వ్యవసాయ పద్ధతులు, మెరుగైన మార్కెటింగ్ వ్యవస్థ, మరియు రైతుల ఆర్థిక భద్రతకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం ద్వారా తెలంగాణ వ్యవసాయ రంగం బంగారు భవిష్యత్తును నిర్మించుకోగలదు.
Author
