PDS Rice ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (PDS) ద్వారా ప్రభుత్వం పేద ప్రజల కోసం ఉచితంగా లేదా తక్కువ ధరకే అందిస్తున్న PDS Rice అక్రమ వ్యాపారం నేడు కోట్లాది రూపాయల దందాగా మారి వ్యవస్థకే సవాలు విసురుతోంది. ముఖ్యంగా పశ్చిమ గోదావరి, కోనసీమ జిల్లాలలో ఈ తరలింపు యథేచ్ఛగా కొనసాగుతున్న తీరు అధికారుల నిర్లక్ష్యానికి, దళారుల ధైర్యానికి అద్దం పడుతోంది. అత్తిలి మండలానికి చెందిన ఒక వ్యాపారి ఉదంతం ఈ మొత్తం వ్యవస్థలో ఉన్న లొసుగులను స్పష్టంగా బయటపెడుతోంది.
ఇటీవల అతడిపై పీడీఎస్ బియ్యం అక్రమ నిల్వ, తరలింపుపై రెండు కేసులు నమోదు కావడం, గతంలోనూ అతడిపై ఐదు కేసులు నమోదైనప్పటికీ అక్రమ వ్యాపారాన్ని ఏ మాత్రం ఆపకపోవడం చూస్తే, ఈ నేరాలకు పాల్పడుతున్న వారికి చట్టాలంటే భయం లేదనేది సుస్పష్టం. అధికారులు దాడులు చేసినప్పుడల్లా తమ స్థావరాలను, తరలింపు మార్గాలను మార్చి దందా కొనసాగించడం ఈ వ్యాపారుల వృత్తి నైపుణ్యాన్ని, వ్యవస్థీకృత నేర స్వభావాన్ని తెలియజేస్తుంది. మార్టేరు, ఆలమూరు, ఆచంట వంటి ప్రాంతాలలో కూడా ఇలాంటి వ్యాపారులు చురుకుగా ఉన్నారంటే, ఈ అక్రమ నెట్వర్క్ ఎంత విస్తృతంగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.
ప్రభుత్వం ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థను పటిష్టం చేయడానికి ఎన్ని చర్యలు చేపట్టినా, PDS Rice అక్రమ తరలింపునకు మాత్రం అడ్డుకట్ట పడటం లేదు. దీనికి ప్రధాన కారణం క్షేత్ర స్థాయిలో నిఘా తీవ్రంగా కొరవడటమే. గ్రామాల్లో పరిస్థితి మరీ దారుణంగా ఉంది. ప్రతి నెలా ఒకటో తేదీ నుంచే దళారులు ద్విచక్ర వాహనాలపై వీధుల్లో తిరుగుతూ లబ్ధిదారుల నుంచి బియ్యం కొనుగోలు చేస్తుంటారు.
ఈ దళారులు కార్డుదారుల నిస్సహాయతను, పేదరికాన్ని ఆసరాగా తీసుకుని అతి తక్కువ ధరకే బియ్యాన్ని కొనేస్తున్నారు. కొందరు కిరాణా వ్యాపారులు అయితే బియ్యం తీసుకుని, దానికి బదులుగా ఇతర సరకులను ఇస్తున్నారు. ఇలా లబ్ధిదారులు పేదరికం కారణంగా తమ బియ్యాన్ని అమ్ముకుంటుండగా, అక్రమ వ్యాపారులు కోట్లు వెనకేసుకుంటున్నారు. ఈ మొత్తం తతంగం గ్రామాల్లో బహిరంగంగా జరుగుతున్నప్పటికీ, స్థానిక యంత్రాంగం చూసీచూడనట్లుగా వ్యవహరించడం వెనుక అవకతవకలు జరుగుతున్నాయనే అనుమానాలకు దోహదం చేస్తోంది.
PDS Rice అక్రమ రవాణాకు సంబంధించిన ఒక తాజా ఘటన దీని తీవ్రతను తెలియజేస్తుంది. పెనుమంట్ర మండలం ఆలమూరు, మార్టేరు గ్రామాల్లో ఈ నెల 5న విజిలెన్స్ అధికారులు జరిపిన తనిఖీల్లో రూ.5 లక్షల విలువైన 125 క్వింటాళ్ల రేషన్ బియ్యం పట్టుబడింది. వివిధ ప్రాంతాల నుంచి ఈ బియ్యాన్ని తరలించడానికి ఉపయోగిస్తున్న రూ.15.53 లక్షల విలువైన మూడు వ్యానులను కూడా అధికారులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. విచారణలో ఈ బియ్యాన్ని కోనసీమ జిల్లాకు చెందిన ఓ పెద్ద వ్యాపారికి కొనుగోలు చేస్తున్నట్లు తేలింది. దీని బట్టి, ఈ అక్రమ నెట్వర్క్ ప్రాంతాల సరిహద్దులను దాటి, అంతర్-జిల్లా స్థాయిలో పనిచేస్తోందని స్పష్టమవుతుంది. ఈ అక్రమ రవాణాకు దోహదం చేసే ముఠాలు తమ పంథాను మార్చుకుంటూ, అధికారుల తనిఖీలకు ఏ మాత్రం వెరవడం లేదు. ప్రతిసారీ కొత్త పద్ధతులను అనుసరిస్తూ అక్రమ వ్యాపారాన్ని యథేచ్ఛగా కొనసాగిస్తున్నారు.
ఈ వ్యాపారులు అనుసరించే కొత్త పంథాలో వ్యూహాత్మక మార్పులు ఉన్నాయి. క్షేత్ర స్థాయిలో ఒకసారి పట్టుబడిన వ్యక్తులను ఆ బాధ్యతల నుంచి తప్పించి, ఇతర బాధ్యతలు అప్పగించడం, రవాణాకు కొత్త వారిని ఎంపిక చేసుకోవడం వంటివి చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా రవాణా విషయంలో వారు అత్యంత జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తున్నారు. బియ్యం తరలించే వాహనాలను పంపే ముందు, ఆయా మార్గాల్లో ముందుగా తమ మనుషులను పంపి, అక్కడ తనిఖీలేమీ లేవని నిర్ధారించుకున్నాకే వాహనాలను పంపుతున్నారు.
ఈ వ్యూహం అక్రమ రవాణా నెట్వర్క్లో పటిష్టమైన సమన్వయాన్ని సూచిస్తుంది. వ్యాపారం లాభాల పరంగా చూస్తే, కార్డుదారుల నుంచి కిలో PDS Rice ను రూ.15 నుంచి రూ.16కు కొనుగోలు చేసి, దాన్ని ఒక చోటకు చేర్చి, అక్కడి నుంచి లారీలు, వ్యాన్లలో తరలించి మార్కెట్లో కిలో రూ.22 చొప్పున విక్రయిస్తున్నారు. ఒక క్వింటాల్పై దాదాపు రూ.600 నుంచి రూ.700 లాభాన్ని ఆర్జిస్తూ, ప్రతి నెలా ఇలా రూ.కోట్లలో వ్యాపారం జరుగుతోంది. ఈ భారీ లాభాలే వారిని మరింత ధైర్యంగా అక్రమ వ్యాపారం కొనసాగించడానికి దోహదం చేస్తున్నాయి.
ఈ అక్రమ రవాణాకు అడ్డుకట్ట పడకపోవడానికి మరో ముఖ్య కారణం అధికారులు కేసులను నమోదు చేసే విధానం. విజిలెన్స్ అధికారులు తనిఖీ చేసినా, బాధ్యులపై మొక్కుబడిగా 6A కేసులతో సరిపెడుతున్నారు. 6A కేసు అనేది ఎసెన్షియల్ కమోడిటీస్ యాక్ట్ (Essential Commodities Act), 1955 కింద నమోదు చేసే కేసు. ఇది సాధారణంగా జరిమానా విధించడం, లేదా వస్తువులను జప్తు చేయడంతో ముగుస్తుంది. అయితే, అక్రమ నిల్వ మరియు రవాణా అనేది వ్యవస్థీకృత నేరంగా, పౌర సరఫరాల వ్యవస్థను కుదిపేసే చర్యగా మారినప్పుడు, ఈ తరహా మొక్కుబడి కేసులు నేరస్తులకు భయాన్ని కలిగించలేకపోతున్నాయి.
పదే పదే నేరాలకు పాల్పడుతున్న వారిపై కేవలం 6A కేసులకు బదులుగా, కఠినమైన క్రిమినల్ సెక్షన్ల కింద కేసులు నమోదు చేయాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. ఈ కేసుల యొక్క తీవ్రత తక్కువగా ఉండటమే అక్రమ రవాణాకు అడ్డూఅదుపూ లేకుండా పోవడానికి దోహదం చేస్తోందనడంలో సందేహం లేదు. ఇంకా దారుణమైన విషయం ఏమిటంటే, మండల స్థాయి అధికారులు కొందరు దళారులతో కుమ్మక్కవుతున్నారనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఈ కుమ్మక్కు కారణంగానే క్షేత్ర స్థాయిలో నిఘా నామమాత్రంగా మారి, దళారులు ధైర్యంగా తమ దందాను కొనసాగిస్తున్నారనేది బహిరంగ రహస్యం. ఈ విషయంలో అధికారుల నిర్లక్ష్యం, అవినీతిపై ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలి.
PDS Rice అక్రమ రవాణా అనేది ఒక సామాజిక, ఆర్థిక సమస్య. ప్రభుత్వం పేద ప్రజల ఆకలిని తీర్చడానికి కేటాయిస్తున్న బియ్యం, అక్రమ వ్యాపారుల చేతుల్లోకి వెళ్లడం వల్ల అర్హులైన లబ్ధిదారులు నష్టపోతున్నారు. ఈ పరిస్థితి మారాలంటే ప్రభుత్వం కచ్చితంగా $7$ పాయింట్ల కార్యాచరణ ప్రణాళికను అమలు చేయాలి. (1) క్షేత్ర స్థాయిలో విజిలెన్స్ మరియు ఎన్ఫోర్స్మెంట్ టీమ్లను పటిష్టం చేయాలి. (2) నేరాలకు పాల్పడేవారిపై కేవలం 6A కేసులకు బదులుగా, ESMA (Essential Services Maintenance Act) వంటి కఠిన చట్టాల కింద క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేయాలి. (3) పదేపదే నేరాలకు పాల్పడేవారికి సంబంధించిన అన్ని రకాల లైసెన్సులను, వారి వాహన పర్మిట్లను రద్దు చేయాలి.
(4) PDS Rice ను లబ్ధిదారులు విక్రయించకుండా నిరోధించడానికి ‘రైస్ కార్డ్’ వ్యవస్థను పటిష్టం చేయాలి, లేదా నేరుగా నగదు బదిలీ (DBT) విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టడం గురించి ఆలోచించాలి. (5) రేషన్ డీలర్లు, స్థానిక అధికారుల అక్రమ కార్యకలాపాలపై నిరంతర నిఘా ఉంచడానికి Vigilance and Enforcement Department ని స్వతంత్రంగా పనిచేయడానికి దోహదం చేయాలి. (6) అక్రమంగా తరలించడానికి ఉపయోగించే వాహనాలపై GPS ట్రాకింగ్ను తప్పనిసరి చేయాలి. (7) ఈ నేరాలకు దోహదం చేస్తున్న అధికారులపై శాఖాపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలి. రాష్ట్ర పౌర సరఫరాల శాఖ అధికారిక వెబ్సైట్ లో ఈ వ్యవస్థ యొక్క పారదర్శకతను పెంచడానికి మరిన్ని చర్యలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. లేదంటే, PDS Rice అక్రమ వ్యాపారం ఇలాగే కొనసాగుతూ, ప్రభుత్వ లక్ష్యాన్ని విఫలం చేయడానికి దోహదం చేస్తుంది.
ఈ సమస్యపై ప్రజలలో అవగాహన పెంచడం, స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడం కూడా చాలా PDS Riceముఖ్యం. లబ్ధిదారులు బియ్యాన్ని అమ్ముకోకుండా, తమ ఆహార భద్రత కోసం వాటిని వినియోగించుకునేలా ప్రోత్సహించాలి. అక్రమ రవాణా గురించి సమాచారం ఇచ్చేవారికి ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వడం కూడా నిఘా వ్యవస్థకు దోహదం చేస్తుంది. అత్తిలి, మార్టేరు, ఆలమూరు, ఆచంట వంటి ప్రాంతాలలో ఈ అక్రమ రవాణా కేంద్రాల గురించి తెలిసిన వారు వెంటనే సంబంధిత అధికారులకు లేదా విజిలెన్స్ శాఖకు సమాచారం అందించాలి. ప్రతి నెలా కోట్లలో జరుగుతున్న ఈ అక్రమ దందాకు దోహదం చేస్తున్న ప్రతి ఒక్కరిపై ప్రభుత్వం ఉక్కుపాదం మోపాల్సిన సమయం వచ్చింది. లేదంటే పేదల కోసం ఉద్దేశించిన ఈ ముఖ్యమైన పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ పూర్తిగా గాడి తప్పడానికి ఇది దోహదం చేస్తుంది. ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయంఅధికారిక విచారణకు ఆదేశించడం ద్వారా, ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం లభిస్తుంది.
Author
