వేసవి వచ్చిందంటే చాలు అందరి కళ్ళు మామిడి పండ్ల కోసమే వెతుకుతాయి. మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లో పండే మామిడికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా మంచి డిమాండ్ ఉంది. అధిక దిగుబడిని ఇచ్చే రకాలు, ఆరోగ్యానికి మేలు చేసే పండ్లు మరియు విదేశాలకు ఎగుమతి అయ్యే (ప్రముఖ) రకాల గురించి ఈ ప్రత్యేక కథనం.
రిపోర్టింగ్: రాంబాబు, సిటీ న్యూస్ తెలుగు, హైదరాబాద్
ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలు భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద మామిడి ఉత్పత్తి కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి. మన ప్రాంతాల్లో పండే కొన్ని ముఖ్యమైన రకాలు:
- బంగినపల్లి (సఫేదా): ఇది మామిడి పండ్ల రారాజు. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కర్నూలు (బంగినపల్లి ప్రాంతం), కృష్ణా జిల్లాలు దీనికి ప్రధాన కేంద్రాలు. తెలంగాణలో కూడా ఇది విస్తారంగా పండుతుంది. +2
- తోటపురి (బెంగళూరా): ఇది ప్రధానంగా చిత్తూరు జిల్లాలో సాగు చేయబడుతుంది. దీనిని పల్ప్ (గుజ్జు) తయారీకి ఎక్కువగా వాడుతుంటారు. +1
- రసాలు (చెరకు రసం, చిన్న రసం, పెద్ద రసం): కృష్ణా జిల్లా ఈ రసాలకు పెట్టింది పేరు. ముఖ్యంగా ‘చెరకు రసం’ భారతదేశంలోనే అత్యంత తీయని మామిడి రకాల్లో ఒకటిగా పేరు గాంచింది.
- హిమాయత్ (ఇమామ్ పసంద్): రాయలసీమ మరియు తెలంగాణలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇది పండుతుంది. దీని రుచి అత్యంత శ్రేష్టమైనదిగా పరిగణిస్తారు.
- నీలం & సువర్ణరేఖ: ఇవి చిత్తూరు, విశాఖపట్నం మరియు ఇతర కోస్తా జిల్లాల్లో విస్తారంగా సాగవుతాయి.
ఎగుమతి అయ్యే ప్రముఖ (అహంకారమైన) రకాలు
అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో మన దేశం నుండి ఎగుమతి అయ్యే రకాల్లో ప్రధానంగా బంగినపల్లి, ఆల్ఫోన్సో, కేసర్ మరియు తోటపురి ముందు వరుసలో ఉంటాయి. ఇవి వాటి నాణ్యత, రంగు మరియు అద్భుతమైన రుచి కారణంగా విదేశీయులను సైతం ఆకట్టుకుంటున్నాయి.
ఆరోగ్యానికి మేలు చేసేవి & ఎలా కొనాలి?
ఆరోగ్యపరంగా చూస్తే, మామిడిలో విటమిన్-ఏ, సి మరియు పీచు పదార్థాలు పుష్కలంగా ఉంటాయి.
- ఆరోగ్యకరమైన రకాలు: సింధూరి, ఆల్ఫోన్సో, దసేరి, కేసర్ వంటి రకాలు అత్యంత ఆరోగ్యకరమైనవిగా నిపుణులు చెబుతున్నారు.
- కొనేటప్పుడు జాగ్రత్తలు:
- రంగును చూసి మోసపోకండి: ఎరుపు లేదా పసుపు రంగు ఉండటం వల్ల అది పక్వానికి వచ్చినట్లు కాదు.
- స్పర్శ ద్వారా గుర్తించండి: పండును మెత్తగా నొక్కి చూస్తే అది కొంచెం మెత్తగా ఉండాలి (అచ్చం పండిన బొప్పాయి లేదా అవకాడో లాగా).
- వాసన: పండిన మామిడి పండు తొడిమ దగ్గర మంచి పరిమళాన్ని ఇస్తుంది.
- గట్టిగా ఉండేవి వద్దు: బాగా గట్టిగా ఉండే పండ్లు ఇంకా పక్వానికి రాలేదని అర్థం.
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఏప్రిల్ నుండి జూన్ వరకు మామిడి సీజన్ పీక్ స్టేజ్లో ఉంటుంది. సహజంగా పండిన పండ్లను ఎంచుకుని, ఈ వేసవిలో ఆరోగ్యకరమైన రుచులను ఆస్వాదించండి.
ప్రస్తుతం మార్కెట్లో మామిడి పండ్ల సీజన్ జోరుగా సాగుతోంది. అయితే, అధిక లాభాల కోసం కొంతమంది వ్యాపారులు వినియోగదారుల ఆరోగ్యంతో చెలగాటం ఆడుతున్నారు. ముఖ్యంగా కాయలను త్వరగా పండించడానికి ప్రమాదకరమైన రసాయనాలను వాడుతూ ప్రజలను మోసం చేస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, వ్యాపారులు చేసే మోసాలు, వాటి వల్ల కలిగే అనారోగ్య సమస్యలు మరియు కల్తీ పండ్లను గుర్తించే పద్ధతులపై ఈ ప్రత్యేక కథనం.
వ్యాపారులు చేసే మోసాలు – పండించడానికి వాడే రసాయనాలు
సాధారణంగా మామిడి కాయలు చెట్టు మీద సహజంగా పక్వానికి రావడానికి సమయం పడుతుంది. కానీ వ్యాపారులు గిరాకీని తట్టుకోవడానికి ఈ క్రింది పద్ధతులను అనుసరిస్తున్నారు:
- కాల్షియం కార్బైడ్ (Calcium Carbide): ఇది అత్యంత ప్రమాదకరమైన రసాయనం. కాయలను త్వరగా పండించడానికి దీనిని చిన్న చిన్న పొట్లాలుగా కట్టి మామిడి పెట్టెల్లో పెడతారు. దీని నుండి విడుదలయ్యే ఎసిటిలిన్ వాయువు కాయలను బలవంతంగా పండిస్తుంది.
- ఎథిలీన్ గ్యాస్ స్ప్రే (Ethylene Spray): గ్యాస్ ఛాంబర్లలో కాకుండా, నేరుగా పండ్ల మీద ఎథిలీన్ ద్రావణాన్ని చల్లడం ద్వారా కూడా కృత్రిమంగా రంగు వచ్చేలా చేస్తారు.
కలిగే అనారోగ్య సమస్యలు
కార్బైడ్ వంటి రసాయనాలతో పండిన పండ్లను తినడం వల్ల అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తుతాయి:
- జీర్ణకోశ సమస్యలు: కడుపునొప్పి, వాంతులు, విరేచనాలు మరియు గ్యాస్ట్రిక్ సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
- నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం: కాల్షియం కార్బైడ్ వల్ల తలనొప్పి, కళ్ళు తిరగడం మరియు మెమరీ లాస్ వంటి సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
- తీవ్ర వ్యాధులు: దీర్ఘకాలంలో ఇవి క్యాన్సర్ వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధులకు దారితీసే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
కల్తీ మామిడిని గుర్తించడం ఎలా?
మనం కొనే మామిడి పండ్లు సహజంగా పండినవా లేదా రసాయనాలతో పండినవా అనేది కొన్ని చిన్న చిట్కాలతో గుర్తించవచ్చు:
- రంగును గమనించండి: సహజంగా పండిన పండులో అక్కడక్కడ పచ్చని మచ్చలు ఉంటాయి. కానీ రసాయనాలతో పండినవి మొత్తం ఏకరీతిగా (Uniform) పసుపు రంగులో మెరిసిపోతుంటాయి.
- ఫ్లోటింగ్ టెస్ట్ (నీటి పరీక్ష): మామిడి పండును ఒక గిన్నెడు నీటిలో వేయండి. అది అడుగుకు వెళ్తే సహజంగా పండినట్లు, పైన తేలితే రసాయనాలతో పండినట్లు గుర్తించాలి.
- రుచి మరియు వాసన: కృత్రిమంగా పండిన పండ్లు పైన పసుపుగా ఉన్నా లోపల పుల్లగా ఉంటాయి. అలాగే వీటికి మామిడి పండుకు ఉండాల్సిన సహజమైన సువాసన ఉండదు.
- నలుపు మచ్చలు: రసాయనాల ప్రభావం వల్ల పండ్ల మీద అక్కడక్కడ నల్లటి చుక్కలు లేదా కాలినట్లుగా మచ్చలు కనిపిస్తాయి.
వినియోగదారులకు సూచనలు
సాధ్యమైనంత వరకు నమ్మకమైన రైతుల దగ్గర లేదా రైతు బజార్లలో పండ్లను కొనుగోలు చేయడం ఉత్తమం.
పండ్లను కొన్న తర్వాత కనీసం అరగంట పాటు నీటిలో నానబెట్టి, బాగా కడిగిన తర్వాతే తినాలి.
తొడిమ ఉన్న భాగంలో లోతుగా కోసి లోపలి భాగాన్ని పరిశీలించాలి.
రసాయన మామిడి: మెదడు మరియు ఆరోగ్యంపై ప్రభావం – డాక్టర్ కోమల్ నాథ్ హెచ్చరిక
మామిడి పండ్లను కృత్రిమంగా పండించడానికి వాడే రసాయనాలు కేవలం శారీరక ఆరోగ్యాన్నే కాకుండా, నాడీ వ్యవస్థపై కూడా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయని డాక్టర్ కోమల్ నాథ్ MBBS, MD (Psychiatry) Resident వివరించారు.
ప్రమాదకరమైన లక్షణాలు (Symptoms):
కార్బైడ్ లేదా ఇతర విషపూరిత రసాయనాలతో పండిన మామిడి పండ్లను తిన్నప్పుడు కనిపించే ప్రధాన లక్షణాలు:
- నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం: రసాయనాల ప్రభావం వల్ల విపరీతమైన తలనొప్పి మరియు కళ్ళు తిరగడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
- మానసిక గందరగోళం: కొంతమందిలో జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడం లేదా ఏకాగ్రత లోపించడం వంటి నాడీ సంబంధిత ఇబ్బందులు కలగవచ్చు.
- నిద్రలేమి: శరీరంలోకి చేరిన విషపూరిత మూలకాలు నిద్ర రుగ్మతలకు దారితీసే అవకాశం ఉంది.
- శారీరక అసౌకర్యం: గొంతులో మంట, కడుపునొప్పి, మరియు తీవ్రమైన నీరసం రావచ్చు.
డాక్టర్ సలహాలు – ముందస్తు జాగ్రత్తలు:
- కడగడం తప్పనిసరి: మార్కెట్ నుండి తెచ్చిన మామిడి పండ్లను కనీసం 30 నిమిషాల పాటు ఉప్పు కలిపిన నీటిలో నానబెట్టడం వల్ల పైన ఉన్న రసాయనాల ప్రభావం తగ్గుతుంది.
- తొక్క తీసి తినండి: పండును నేరుగా కొరకకుండా, తొక్కను పూర్తిగా తీసివేసి లోపలి భాగాన్ని మాత్రమే తీసుకోవడం సురక్షితం.
- సహజత్వానికి ప్రాధాన్యత: రంగుకు ఆశపడకుండా, మామిడికి ఉండే సహజమైన సువాసన మరియు ఆకృతిని బట్టి పండ్లను ఎంచుకోవాలి.
- వైద్యుడిని సంప్రదించండి: కల్తీ పండ్లు తిన్న తర్వాత పైన పేర్కొన్న లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే డాక్టర్ను సంప్రదించాలి.
