కె. రాంబాబు | సిటీ న్యూస్ తెలుగు ప్రతినిధి
ప్రజల మనిషి – డాక్టర్ పాటిబండ్ల దక్షిణామూర్తి సంపూర్ణ జీవిత మహా ప్రస్థానం
తెనాలి, అక్టోబర్ 27: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి సాంస్కృతిక చైతన్యానికి, రాజకీయ చతురతకు చారిత్రాత్మక నిలయం. అటువంటి తెనాలి పట్టణ ఖ్యాతిని తన నిష్కల్మషమైన వృత్తి నిబద్ధతతో, అపారమైన జ్ఞాన తృష్ణతో దిగంతాలకు చాటిన మహోన్నత వ్యక్తిత్వం డాక్టర్ పాటిబండ్ల దక్షిణామూర్తి (1935 – 2026). దాదాపు ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా నిరుపేదలకు ప్రాణదాతగా నిలిచిన సీనియర్ గుండె వైద్య నిపుణుడిగా, తెలుగు చలనచిత్ర స్వర్ణయుగ చరిత్రను భావితరాల కోసం భద్రపరిచిన నిఖార్సైన పరిశోధకుడిగా, లలిత కళల పోషకుడిగా మరియు తెలుగుదేశం పార్టీ సీనియర్ ఆదర్శ నాయకుడిగా ఆయన సాగించిన ప్రస్థానం అద్వితీయం. తన 89వ ఏట ఆయన కన్నుమూయడం ఒక వైద్యుడి మరణం మాత్రమే కాదు, తెనాలి ప్రాంతానికి ఒక విజ్ఞాన సర్వస్వం, ఒక మానవతా యుగం ముగిసిపోవడం వంటిది.
పుట్టుక మరియు కుటుంబ నేపథ్యం: సంస్కారాల పునాది
డాక్టర్ పాటిబండ్ల దక్షిణామూర్తి గారు 1935వ సంవత్సరంలో కృష్ణా జిల్లాలోని గుంటుపల్లి గ్రామంలో ఒక సాంప్రదాయ, గౌరవప్రదమైన వ్యవసాయ కుటుంబంలో జన్మించారు. నాటి రోజుల్లో కృష్ణా జిల్లా సామాజిక మార్పులకు, విద్యా విప్లవానికి కేంద్ర బిందువుగా ఉండేది.
- తల్లిదండ్రుల ప్రభావం: ఆయన తల్లిదండ్రులు ఉన్నతమైన నైతిక విలువలు, మానవతా దృక్పథం కలిగినవారు. సమాజంలో ఆపదలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం, ఇతరులను గౌరవించడం వంటి ఉన్నత సంస్కారాలను వారు చిన్నతనంలోనే దక్షిణామూర్తి గారికి అలవాటు చేశారు.
- సామాజిక చైతన్యం: బాల్యంలోనే ఆయన చుట్టూ ఉన్న గ్రామీణ వాతావరణం, నిరుపేదల కష్టాలు ఆయన మనస్సును తీవ్రంగా కదిలించాయి. ఎదిగి పెద్దయ్యాక సమాజానికి ఉపయోగపడే ఒక గొప్ప సేవ చేయాలనే బీజం ఆ గుంటుపల్లి మట్టిలోనే పడింది.
బాల్యం మరియు విద్యాభ్యాస ప్రస్థానం: కొలవెన్ను నుండి మెడికల్ కాలేజీ వరకు
దక్షిణామూర్తి గారి ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం కృష్ణా జిల్లాలోనే అత్యంత చైతన్యవంతమైన కొలవెన్ను గ్రామంలో సాగింది. కొలవెన్ను నాటి రోజుల్లో ఎందరో మేధావులకు, దేశభక్తులకు పురిటిగడ్డ.
- పాఠశాల విద్యా చైతన్యం: కొలవెన్నులో పాఠశాల చదువు పూర్తి చేసుకున్న తర్వాత, ఆయన తన ఉన్నత పాఠశాల (హైస్కూల్) విద్యను పునాదిపాడులోని ప్రసిద్ధ ZPH స్కూల్‌లో అభ్యసించారు. చదువులో ఎప్పుడూ ప్రథమ స్థానంలో ఉండే దక్షిణామూర్తి గారికి సాహిత్యం, నాటకాలు, గ్రంథాలయాల్లో పుస్తకాలు చదవడం ఒక వ్యసనంగా మారింది.
- గుంటూరు మెడికల్ కాలేజ్ (GMC) స్వర్ణయుగం: విద్యాభ్యాసంలో ప్రతిభ కనబరిచిన ఆయన, నాటి ఉమ్మడి ఆంధ్ర రాష్ట్రంలోనే వైద్య విద్యకు మకుటాయమానంగా నిలిచిన గుంటూరు మెడికల్ కాలేజీ (GMC) లో ప్రవేశం పొందారు. అక్కడ MBBS పూర్తి చేసి, తదనంతరం అత్యంత సంక్లిష్టమైన గుండె వైద్య విభాగం (Cardiology) లో ప్రత్యేక నిపుణత (MD) సాధించారు. కళాశాల రోజుల్లోనే ఆయన అటు ప్రొఫెసర్ల ప్రశంసలు, ఇటు సహచరుల గౌరవాన్ని పొందుతూ ఆదర్శ విద్యార్థిగా నిలిచారు
వైద్య ప్రస్థానం: గీత నర్సింగ్ హోమ్ – పేదల పాలిట ప్రాణదాత
వైద్య పట్టా చేతికి రాగానే విదేశాలకు వెళ్లి కోట్ల రూపాయల సంపదను ఆర్జించే అవకాశాలు ఉన్నా, దక్షిణామూర్తి గారు వాటన్నింటినీ సున్నితంగా తిరస్కరించారు. తన స్వదేశానికి, మరీముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజలకు వైద్య సేవలు అందించడమే తన జీవిత పరమార్థమని నమ్మారు.
- సేవకు శ్రీకారం (1973): తెనాలి పట్టణాన్ని తన సేవా కేంద్రంగా ఎంచుకుని, 1973వ సంవత్సరంలో పట్టణ కేంద్రమైన శివాజీ చౌక్ (కొత్తపేట) కూడలి వద్ద ‘గీత నర్సింగ్ హోమ్’ ను స్థాపించారు.
- కార్పొరేట్ శకంలో మానవతా వైద్యం: ఐదు దశాబ్దాలకు (50 ఏళ్లకు) పైగా ఆయన నిరంతరాయంగా అక్కడ వైద్య సేవలందించారు. నేటి కార్పొరేట్ హాస్పిటల్స్ సాధారణ పరీక్షలకే వేల రూపాయలు వసూలు చేస్తున్న ఈ రోజుల్లో, డాక్టర్ దక్షిణామూర్తి గారు కేవలం నామమాత్రపు ఫీజుతోనే అత్యుత్తమ గుండె వైద్య చికిత్స అందించేవారు.
- కలిసివచ్చే ఖర్చు రూ. 1000 లోపే: రోగి ఆర్థిక పరిస్థితిని గమనించి ఉచితంగా మందులు ఇవ్వడం, అనవసరమైన ల్యాబ్ పరీక్షలు రాయకుండా రోగ నిర్ధారణ చేయడం ఆయన ప్రత్యేకత. ఫీజు, ఈసీజీ, మందులు అన్నీ కలిపినా ఒక రోగికి రూ. 1000 దాటకుండా చూసేవారు. అందుకే తెనాలి, గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల పరిసర గ్రామాల ప్రజలంతా ఆయనను తమ ఇంటి దేవుడిగా, “ప్రజల డాక్టర్” గా గుండెల్లో పెట్టుకున్నారు
అద్వితీయ ప్రవృత్తి: సినిమా చరిత్రకారుడిగా, రచయితగా విజ్ఞాన ప్రస్థాన
డాక్టర్ దక్షిణామూర్తి గారి జీవితాన్ని కేవలం ఒక వృత్తితో నిర్వచించడం సాధ్యం కాదు. వైద్యం ఆయన ప్రాణమైతే.. తెలుగు సినిమా చరిత్రపై అధ్యయనం మరియు గ్రంథ రచన ఆయన ఆత్మ.
- సినిమా విజ్ఞాన సర్వస్వం: తెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమ ప్రారంభమైన నాటి (మూకీ యుగం) నుండి స్వర్ణయుగం (1930-1980) వరకు సాగిన ప్రస్థానాన్ని, సాంకేతిక పరిణామాలను ఆయన క్షుణ్ణంగా పరిశోధించారు. పాత తరం దర్శకులు, నటీనటులు, గాయకులు, సాంకేతిక నిపుణుల జీవిత విశేషాలను సేకరించి భద్రపరిచారు.
- గూడవల్లి రామబ్రహ్మం గారిపై చారిత్రాత్మక గ్రంథం: తెలుగు సినీ రంగంలో సామాజిక విప్లవాన్ని తెచ్చిన ప్రముఖ ప్రగతిశీల దర్శకుడు గూడవల్లి రామబ్రహ్మం గారి జీవితం, వారి సినిమాలపై డాక్టర్ దక్షిణామూర్తి గారు రాసిన “శ్రీ గూడవల్లి రామబ్రహ్మం” అనే పరిశోధనాత్మక పుస్తకం తెలుగు చలనచిత్ర చరిత్రలోనే ఒక గొప్ప మైలురాయిగా నిలిచింది. క్లాసికల్ ఫిల్మ్ సొసైటీలతో మమేకమై పాత సినిమాల రికార్డులను కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
- ఆరోగ్య విజ్ఞాన ప్రచారం: వైద్య విజ్ఞానాన్ని సామాన్య ప్రజలకు చేరవేయాలనే ఉద్దేశంతో ఎన్నో పత్రికల్లో నిరంతరం ఆరోగ్య సూత్రాలపై వ్యాసాలు రాస్తూ వచ్చారు.వైద్యుడు మాత్రమే కాదు… ఆరోగ్య విజ్ఞాన రచయిత కూడా!
- డాక్టర్ దక్షిణామూర్తి తన వైద్య అనుభవాన్ని రచనా వ్యాసంగంతో మేళవించారు. డయాబెటిస్, గుండెజబ్బుల నివారణ, వైద్య అనుభవాలకు సంబంధించిన అంశాలపై రచనలు చేసినట్లు పాత సాహిత్య వ్యాసాలు పేర్కొన్నాయి.
- ‘డయాబెటిస్ గైడ్’, ‘గుండెజబ్బుల నివారణ’, ‘డాక్టర్ గారి డైరీ’ వంటి రచనలు ఆయన వైద్య సంబంధిత రచనా కృషిలో ప్రస్తావించబడ్డాయి.
- వైద్య విజ్ఞానం నిపుణులకే పరిమితం కాకుండా సామాన్య ప్రజలకు కూడా అర్థమయ్యేలా అందాలనే ఆలోచన ఇటువంటి రచనల వెనుక కనిపిస్తుంది. వ్యాధులపై అవగాహన, ఆరోగ్య పరిరక్షణ, నివారణ చర్యల గురించి ప్రజలకు తెలియజేయడంలో వైద్య రచనలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.
రాజకీయ మరియు సామాజిక రంగంలో అచంచల ప్రస్థానం
సమాజ హితం కోరే డాక్టర్ దక్షిణామూర్తి గారికి రాజకీయ రంగంతోనూ బలమైన అనుబంధం ఉంది. తెలుగుదేశం పార్టీ (TDP) సీనియర్ పిల్లర్: 1982లో నందమూరి తారకరామారావు (NTR) గారు తెలుగుదేశం पार्टीని స్థాపించిన తొలినాళ్ల నుండే ఆయన పార్టీ సిద్ధాంతాలకు ఆకర్షితులై అందులో చేరారు. తెనాలి నియోజకవర్గంలో క్రమశిక్షణ కలిగిన, నిష్కల్మషమైన సీనియర్ మోస్ట్ లీడర్‌గా పార్టీ బలోపేతానికి ఎనలేని సేవలందించారు. పదవుల కోసం ఎన్నడూ ఆశపడకుండా, క్రమశిక్షణ గల కార్యకర్తగా పార్టీకి దిశా నిర్దేశం చేశారు.సామాజిక సంస్థల ద్వారా సేవలు: ఇండియన్ మెడికల్ అసోసియేషన్ (IMA) తెనాలి శాఖ అధ్యక్షుడిగా, ఇండియన్ రెడ్ క్రాస్ సొసైటీ ప్రతినిధిగా ఉచిత వైద్య శిబిరాలను ఏర్పాటు చేస్తూ విపత్తుల సమయంలో ప్రజలను ఆదుకున్నారు
షష్టిపూర్తి మహోత్సవం (1999) – అభినందన సంచిక ఘనత
ఒక వ్యక్తి జీవించి ఉండగానే సమాజం నుండి ఎంతటి గౌరవం, ఆదరాభిమానాలు పొందవచ్చో చెప్పడానికి 1999లో జరిగిన సంఘటనే నిదర్శనం.
- అభినందన సమితి ఏర్పాటు: ఆయనకు 60 ఏళ్లు నిండిన (షష్టిపూర్తి) సందర్భంగా తెనాలి పట్టణ ప్రముఖులు, కవులు, రచయితలు, సహచర వైద్యులు మరియు అభిమానులు కలిసి **‘డాక్టర్ పాటిబండ్ల దక్షిణామూర్తి అభినందన సమితి’**ని ఏర్పాటు చేశారు.
- అభినందన సంచిక ఆవిష్కరణ: ఆయన వ్యక్తిత్వాన్ని, సమాజానికి ఆయన చేసిన బహుముఖ సేవలను, విజ్ఞాన తృష్ణను కొనియాడుతూ ఒక చారిత్రాత్మక బృహత్తర **”అభినందన సంచిక”**ను ప్రచురించి ఆయనకు ఘనంగా సమర్పించారు. ఇది ఆయన సాధించిన సామాజిక పరిచయాలకు, ప్రజాదరణకు నిలువెత్తు సాక్ష్యంగా నిలిచింది.
చివరి రోజులు మరియు మరణం: ఒక శకం ముగింపు
జీవితాంతం పరుల కోసమే బ్రతికిన ఆ ధన్యజీవి, వృద్ధాప్య కారణాల వల్ల కొద్దిరోజులుగా అస్వస్థతకు గురయ్యారు. విజయవాడలోని ఆయుష్ హాస్పిటల్‌లో చికిత్స పొందుతూ మంగళవారం ఉదయం 10:30 గంటలకు తన 89వ ఏట కన్నుమూశారు.
